Zojuist is Initium Mortis uitgekomen. Het album heeft zijn naam alvast niet gestolen. Op de plaat wekken twee oud-leden van Death samen met Matt en Gus van Gruesome tien songs van de oude demo’s van Mantas en Death tot leven. Jawel, het begin van Death dus. Zware Metalen kreeg de kans een babbel te slaan met baslegende Terry Butler, die op de tweede en derde plaat van Death bromde en ook voor Left To Die de dikke snaren beroert. Net als op het magistrale debuut van Massacre trouwens en inmiddels ook alweer een behoorlijk aantal jaren voor Obituary. De man staat ook nog eens aan de vooravond van een Europese tour, maar was toch zeer relaxed in het gesprek met redacteur Michiel en vertelde onder meer over de aantrekkingskracht van de muziek van Death op de jongere generatie, de keuze om de songs op Initium Mortis een Morisound geluid te geven, de aankomende tour en de wens om in de toekomst ook (volledig) eigen songs uit te brengen met Left To Die. Let’s go!
Ha Terry, vrijdag verschijnt Initia Mortis. Het is lekkere schijf met death metal van de oude school, maar dan in een moderne productie. Hoewel, misschien is modern niet de juiste term. Het is zeker geen productie met extreme compressie waar sommige hedendaagse bands voor vallen, maar het geluid is ook naar maatstaven van nu prima. Dus… gefeliciteerd met de nieuwe plaat! Blijft, na al die jaren in de metalscene, het uitbrengen van iets nieuws nog steeds bijzonder?
Absoluut! Uiteindelijk is dat waar het allemaal om draait: een album uitbrengen met jouw muziek erop. Daarna ga je de weg op, zie je het publiek jouw nummers meezingen en zie je hoe geweldig ze het hebben. Dat geeft gewoon een fantastisch gevoel. Ik geniet er nog steeds enorm van. En gelukkig is er ook nog steeds vraag naar dit soort muziek, een zeer grote zelfs.
Laten we eerst even teruggaan naar het ontstaan van Left To Die voordat we verder praten over Initium Mortis. Als ik het goed heb, is de band in 2022 begonnen. In het promotievel zeg je dat de band in ongeveer drie maanden tijd van een idee uitgroeide tot een complete Amerikaanse tour. Dat moet een enorme achtbaan zijn geweest.
Dat was het zeker!
Wie kwam in die tijd eigenlijk met het oorspronkelijke idee voor Left To Die?
We speelden destijds twee shows in Tampa onder de naam Living Monstrosity. Daarbij stonden James Murphy (bekend om zijn vloeiende stijl van soleren, onder meer te horen op Spiritual Healing van Death, Cause Of Death van Obituary en wat albums van Testament, red.), Gus Rios (drums, ook Gruesome), Matt Harvey (gitaar en zang, ook Gruesome en Exhumed) en ik samen op het podium. Die shows waren opgezet door Stephen (Bergwanger?), een enorme Death-fan. Hij wilde gewoon een speciaal evenement organiseren, haalde James Murphy erbij en de twee avonden waren volledig uitverkocht. Het was geweldig!
Kort daarna dropte Rick Rozz (gitarist op de Mantas-demo’s, Death-demo’s en Leprosy, red.) online de vraag of mensen misschien Leprosy graag eens integraal live zouden willen horen. De reacties waren overweldigend, dus we zijn eens gaan praten. We dachten: laten we eerst eens een paar lokale shows spelen en kijken wat daar van komt. Maar zodra het nieuws naar buiten kwam, begonnen de aanbiedingen voor tournees binnen te stromen. We waren overdonderd, maar dachten wel het gewoon maar te gaan doen.
En het liep geweldig. We deden een heel gave tour aan de oostkust tot aan het midden van Amerika en toen waren we het snel eens. Dit wilden we ook in Europa doen. Ook daar ging het goed, waarna we de band naar Zuid-Amerika brachten en zo werd het een hele op zichzelf staande entiteit. Het is geweldig dat mensen anno nu nog steeds de muziek van Death live willen horen. En wat misschien nog wel mooier is: er komen ontzettend veel jonge fans naar de shows.
Eigenlijk is dat ook precies de aanleiding geweest voor dit album. Ik vind het nog steeds bijzonder dat mensen deze muziek willen blijven horen. En Matt Harvey is gewoon geweldig. Als je je ogen sluit wanneer we spelen, lijkt het alsof je weer midden in het publiek van een Death-concert uit 1988 staat. Dat is precies het gevoel dat we wilden oproepen. Dus ja, Left To Die is eigenlijk heel snel ontstaan uit de as van dat Living Monstrosity-evenement (het was niet eens een band). Uiteindelijk is daar Left To Die uit geboren en nu zijn we niet meer te stoppen. Een heel mooie verrassing.
Left To Die met links op de foto Terry Butler
Over dat enthousiasme voor de muziek van Death: een paar weken geleden was ik op een festival en daar zag ik ontzettend veel jonge mensen met Death-shirts rondlopen. Mijn vermoeden is dat de meesten nog niet eens geboren waren toen Chuck Schuldiner overleed. Waar denk jij dat die blijvende aantrekkingskracht van Death vandaan komt?
Death heeft natuurlijk geweldige muziek, maar daarnaast was de band ook een van de pioniers van het deathmetalgenre. Ze stonden aan de basis van deze muziekstijl. Daardoor is Death eigenlijk de vaandeldrager van death metal geworden. Zeker voor de buitenwereld geldt vaak: als je het over death metal hebt, dan heb je het over Death. Dat heeft enorm geholpen om de nalatenschap levend te houden.
Jonge fans die zwaardere muziek ontdekken, lezen dat Death een pionier was. Vervolgens gaan ze luisteren en denken: Wauw… dit is geweldig. En vanaf dat moment zijn ze verkocht. Daarnaast zijn er natuurlijk ook veel jongeren die de muziek via vrienden, hun vader of zelfs hun grootvader hebben leren kennen. Maar uiteindelijk blijft het vooral de muziek zelf. Goede muziek blijft leven.
En dus zien we tijdens onze shows op de eerste rij ook kinderen van tien, vijftien jaar oud met shirts van Scream Bloody Gore of Spiritual Healing. Toen begonnen we ons af te vragen: ze kennen misschien Scream Bloody Gore, maar weten ze eigenlijk wel waar Death écht begonnen is? Als je niet heel diep in YouTube of oude tapes duikt, hoor je die vroege demosongs eigenlijk nooit. Begin vorig jaar spraken we daar tijdens een tour over: wat als we wat van die oude demosongs opnieuw opnemen? Dan kunnen we een hele nieuwe generatie laten horen waar Death oorspronkelijk vandaan kwam. We hebben vervolgens tien of twaalf nummers uitgezocht die die hele ontwikkeling mooi laten horen, van de eerste Mantas-demo tot aan de laatste Death-demo (van voor Scream Bloody Gore, red.).
Matt heeft vervolgens enorm veel werk verricht. Hij heeft alle ritmes en dergelijke uitgezocht. Die oude demo’s waren vaak opgenomen op een simpele boombox in 1984 of 1985. Er waren geen uitgeschreven partijen en de tapes waren in de loop der jaren steeds verder achteruitgegaan doordat ze eindeloos gekopieerd waren. Matt heeft al die riffs noot voor noot uitgezocht. Rick kende sommige nummers natuurlijk al, omdat hij destijds zelf betrokken was bij een deel van dat materiaal. Daarna stuurde Matt ons “playthroughs” zodat wij mee konden spelen. Vervolgens hebben we alles opgenomen.
Je haalde eerder al de productie aan. Daar hebben we ook echt over nagedacht. We wilden uiteraard dat het beter zou klinken dan de demo’s maar we wilden het niet “2026” laten klinken. We wilden geen ultragepolijste Pro Tools-productie die je tegenwoordig vaak hoort. We wilden dat de plaat zou klinken alsof hij rond 1989 uit de Morrisound Studios is gekomen. Onze producer-engineer Matt LaPlant is daar met vlag en wimpel in geslaagd.
En zo hebben jullie de old school charme van de nummers behouden. Was het van het begin af aan de bedoeling om juist de demosongs op te nemen die niet (als zodanig) op een Death-album zijn beland?
Hmm, we hebben het er wel over gehad om eigen materiaal uit te brengen. Dat willen we ook nog steeds, maar dan moet het wel écht goed zijn. Alles wat je doet binnen de wereld van Death wordt nu eenmaal onder een vergrootglas gelegd. We willen dus niet zomaar iets uitbrengen om maar iets uit te brengen. De nummers moeten gewoon sterk zijn. Daarom nemen we daar rustig de tijd voor. We willen goede riffs schrijven, pakkende songs maken die passen binnen dat klassieke deathmetalgeluid. Dat sluit ook aan bij de manier waarop Rick schrijft, en eigenlijk schrijf ik zelf ook een beetje op die manier. We willen dat niet overhaasten. Toen we eenmaal begonnen te praten over het opnieuw opnemen van die oude demosongs, kwam alles ineens in een stroomversnelling. Binnen een maand waren we de nummers al aan het uitpluizen. Het ging allemaal ontzettend snel.
De albumtitel verwijst eigenlijk naar waar het allemaal begon: het begin van Death. Drie vijftienjarige jongens die in een garage deze nummers aan het bedenken waren en ze eindeloos stonden te repeteren. Dat gevoel wilden we laten horen en ik denk dat we daarin geslaagd zijn. Nu gaan we met deze plaat op tournee en zien we wel waar het ons verder brengt.
Ja, voor mij was dat eigenlijk een voorwaarde om dit project überhaupt te doen: Matt Harvey en Gus Rios moesten erbij zijn. Ik weet namelijk dat ze allebei enorme Death-fans zijn. Matt luisterde als dertien- of veertienjarige al naar Leprosy en zat op zijn slaapkamer die riffs uit te zoeken. Gus is net zo’n grote liefhebber. Hun spel tijdens die Living Monstrosity-shows was bovendien fantastisch. Ik kende ze natuurlijk ook al langer en had Gruesome meerdere keren zien spelen. Ik wist dus dat ze volledig toegewijd waren aan het hele Death-universum. Gelukkig waren Matt en Gus daar zelf ook meteen enthousiast over.
Is Bill Andrews (drums op Leprosy en Spiritual Healing) nog in beeld geweest? Of drumt hij tegenwoordig niet meer?
Voor Living Monstrosity hebben we nog geprobeerd om hem vanuit Japan over te laten komen om een aantal nummers mee te spelen, maar dat was een lastige periode. Volgens mij begon de wereld net weer een beetje open te gaan na de coronapandemie en Bill kreeg problemen met zijn visum, waardoor het uiteindelijk niet doorging. Maar hij is altijd welkom om een paar nummers met ons mee te spelen als dat ooit uitkomt. We zijn alleen nooit bewust op zoek gegaan naar hem als vaste drummer. Het zou gewoon leuk geweest zijn als hij een paar nummers kon doen. We zullen wel zien wat de toekomst brengt.
Zou inderdaad leuk zijn. Uiteraard is Left To Die een nummer van Leprosy. Was de keuze voor die naam zo eenvoudig, of zat er meer achter?
Eigenlijk was het inderdaad zo simpel. We spelen nu vooral materiaal van de eerste twee Death-albums, maar we wilden absoluut niet het woord “Death” in onze bandnaam gebruiken. Dat voelt voor ons als heilige grond. Dus dachten we: laten we gewoon een goede songtitel kiezen. Dat hebben heel veel bands in het verleden ook gedaan. Neem bijvoorbeeld Steeler. Die naam is waarschijnlijk afkomstig van het Judas Priest-nummer. Of de band Suffocation… Obituary had ook al een nummer met die titel. Ik zeg niet dat zij hun naam daarvandaan hebben gehaald, maar je begrijpt wat ik bedoel. Zo werkt dat nu eenmaal. En Left To Die voelde als de juiste naam.
Als ik naar jullie setlists kijk, valt op dat jullie de zeer vroege periode van Death omarmen. Volgens mij spelen jullie tegenwoordig zelfs meer nummers van Scream Bloody Gore dan van Leprosy. Wat trekt jullie zo aan in die vroege, rauwere periode van Death?
We hebben dat eigenlijk op verschillende manieren bekeken. Allereerst wilden we vooral de muziek spelen uit de periode waarin Rick en ik zelf bij Death betrokken waren. Dat voelt voor ons als “onze tijd”. Daarnaast is het ook echt Rick zijn (schrijf)stijl: Leprosy, Massacre. Dat is zijn terrein. Hij voelt zich daar het meest thuis en ik hou er zelf ook enorm van. Natuurlijk vind ik alle Death-platen goed, maar Human was eigenlijk de laatste plaat waar ik me echt helemaal in kon vinden. De riffs die je bij je kladden grepen. De oudere songs lenen zich beter voor onze stijl van spelen. Het lag dus voor de hand om ons op de eerste albums te richten, ook al omdat we in het begin helemaal geen vijf- of tienjarenplan hadden. We wilden simpelweg een paar nummers spelen tijdens een paar lokale optredens in Tampa als eerbetoon aan Death. Meer was het niet. Gaandeweg is het project een eigen leven gaan leiden en zijn we gewoon een echte band geworden. Een band die blijft touren zolang mensen ons willen zien. En als niemand meer op ons zit te wachten, dan stoppen we vanzelf.
Dat zal niet snel gebeuren vermoed ik. Matt heeft dus alle demo’s doorgespit om te bepalen welke nummers het beste op Initium Mortis pasten. Er zijn volgens mij niet heel veel demosongs overgebleven die niet op een Death-album of op deze plaat terecht zijn gekomen. Je vertelde net al dat jullie ook nieuw materiaal willen schrijven, maar zou er eventueel ooit nog een Initium Mortis Part II kunnen komen?
Ik denk eerlijk gezegd dat we met deze plaat de demo-periode wel zo’n beetje compleet hebben afgedekt. Mocht er in de toekomst nieuw eigen materiaal komen, dan zou het natuurlijk nog wel kunnen dat we een paar van die overgebleven demosongs als bonusnummer opnemen. Dit ligt wel voor de hand. Er waren nog een stuk of vijf, zes nummers die uiteindelijk niet op de plaat terecht zijn gekomen. Het zijn zeker goede songs, maar we vonden dat de nummers die we uiteindelijk hebben gekozen simpelweg een betere afspiegeling vormen van die periode van de band.
Je sprak al over de tour. Binnen een paar weken komen jullie naar Europa. Jullie spelen onder andere op het Alcatraz Festival in België en op de Dynamo Metalfest Pre-Party in Nederland. Kijk je daar naar uit?
Absoluut. Ik kijk er enorm naar uit. Ik tour altijd graag door Europa. Het publiek is fantastisch en overal hangt die typische metalsfeer. Dat blijft geweldig. We gaan vier of vijf nummers van Initium Mortis aan de set toevoegen. Dat brengt weer wat nieuw bloed in de show. Ik heb ook veel zin in de festivals. We spelen onder meer Rockstadt, Brutal Assault, Alcatraz en natuurlijk de Dynamo Metalfest Pre-Party. Dat zijn stuk voor stuk geweldige festivals.
Daarmee heb je ook gelijk mijn volgende vraag beantwoord. Jullie gaan dus nummers van Initium Mortis spelen. In het verleden speelden jullie Witch of Hell al af en toe live.
Eigenlijk hadden we het grootste deel van Initium Mortis vorig jaar al opgenomen, maar ik moest nog een paar baspartijen inspelen toen Left To Die op tour ging. Die heb ik uiteindelijk opgenomen tijdens de daaropvolgende tour met Obituary. Ken Andrews (gitarist bij Obituary) had een kleine mobiele opname-installatie meegenomen, waardoor ik onderweg de resterende baspartijen kon inspelen. Witch of Hell was een van de nummers die eerder al helemaal klaar was. Daarom besloten we het nummer gewoon stilletjes aan de set toe te voegen, zonder er veel ruchtbaarheid aan te geven. Gewoon als een klein voorproefje, als kleine hint aan fans dat er misschien iets aan zat te komen.
Ah, een teaser dus! Een paar weken geleden was ik op een festival waar Death To All een technisch verbluffende set speelde. Gene Hoglan was geweldig en Steve DiGiorgio briljant!
Fantastische muzikanten!
Zitten Left To Die en Death To All elkaar wel eens in de weg, of vullen die bands elkaar juist aan? Is er ruimte voor allebei?
Natuurlijk is daar ruimte voor! Er leven inmiddels zo’n tien miljard mensen op deze planeet. Dan is er ook ruimte voor meerdere bands die vergelijkbare muziek spelen. Death To All speelt nummers uit de hele Death-catalogus. Wij richten ons juist op de periode waarin Rick en ik zelf betrokken waren. Dat is onze insteek. Iedereen moet gewoon doen waar hij zich goed bij voelt. Zij doen hun ding, wij doen het onze. Daar heb ik totaal geen moeite mee. Sterker nog, ik ben in het verleden zelfs gevraagd om af en toe een paar nummers met Death To All mee te spelen. Dat lukte niet omdat de het precies samenviel met een tour van Obituary. Om maar aan te geven: er is absoluut geen sprake van rivaliteit.
Het is natuurlijk ook gewoon mooi dat de muziek van Death door twee uitstekende bands levend wordt gehouden.
Eens!
Laten we het eens over Relapse Records hebben. Left To Die heeft daar getekend en dat is natuurlijk een label met een indrukwekkende catalogus. Ook Obituary en Gruesome staan daar onder contract. Heeft het geholpen dat die bands al bij Relapse zaten?
Eigenlijk hebben we niet eens serieus aan een ander label gedacht. Matt werkt al heel lang met Relapse samen; volgens mij al sinds 1994. Obituary zit er inmiddels ook alweer een jaar of twaalf. Het was dus logisch dat we het idee eerst aan Relapse voorlegden en zij waren direct enthousiast en zeiden meteen: “Laten we dit doen.” Voor hen was het eigenlijk ook geen moeilijke beslissing. Ze kennen Matt als een enorme professional. Ze weten dat hij nooit half werk aflevert, maar overal zijn hart en ziel in legt en daarmee ook het label goed vertegenwoordigt. Wat we doen vertegenwoordigt ons ook, dus ook wij willen iets neerzetten waar we trots op kunnen zijn.
Dat gevoel heb ik ook. Ik vind dat ze geweldig werk leveren. Overal zie ik advertenties opduiken en de plaat krijgt enorm veel aandacht. Ze zijn er duidelijk enthousiast over en daar zijn wij dan weer blij om want ze hebben de promotie uitstekend aangepakt. Zozeer zelfs dat op de dag dat het album verschijnt, nog een laatste single uitbrengen. Ik vermoed dat dat Slaughterhouse zal zijn, maar dat zie je vrijdag vanzelf.
Wij in ieder geval helemaal klaar voor de release. In september vertrekken we nog naar Zuid-Amerika en volgend jaar zullen we ook behoorlijk druk zijn met Left To Die. Dat is voor mij wel even puzzelen want ik moet mijn mogelijkheden verdelen over Obituary, Left To Die, Inhuman Condition en alle andere verplichtingen. Sowieso valt het niet altijd mee de agenda’s op elkaar af te stemmen.
Ik neem aan dat Obituary voor jou daarbij altijd de hoogste prioriteit heeft?
Ja, absoluut. Obituary blijft mijn hoofdband. Alles daaromheen plan ik in zodra daar ruimte voor is. Voor Matt en Gus geldt eigenlijk hetzelfde. Matt heeft natuurlijk ook nog Exhumed en Gruesome, dus iedereen probeert alles zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Lachend: Eigenlijk hebben we gewoon een gezamenlijke tour nodig met Obituary, Left To Die, Gruesome en Inhuman Condition. Oh, en met Deicide erbij (Inhuman Condition-gitarist Taylor Nordberg speelt in Deicide, red.). Dan is iedereen beschikbaar.
Dan zou je bijna de hele avond op het podium staan. Muzikaal zou dat wel een fantastische tour zijn. Heb je trouwens de eerste recensies van Initium Mortis al gelezen, of heb je zoiets van: dat komt allemaal wel goed?
Ik heb er een paar gelezen. Eigenlijk waren ze vrijwel allemaal positief. Natuurlijk zaten er ook een paar tussen die wat minder enthousiast waren, maar niet echt vernietigend. Zo kijk ik ernaar: neem de grootste bands ter wereld, Queen, Led Zeppelin of Black Sabbath. Dan nog zijn er mensen op de planeet te vinden die die bands haten. Drie van de beste bands in de wereld! Hoe goed iets ook is, er zullen altijd mensen zijn die er kritiek op hebben. Persoonlijk lees ik recensies of reacties dan ook eigenlijk liever niet. Je kunt honderd positieve reacties krijgen, maar uiteindelijk blijf je hangen bij die ene negatieve opmerking.
Ik heb begrepen dat dat ook naar voren komt uit psychologisch onderzoek: het ervaren van een verlies weegt ongeveer twee keer zo zwaar als dat een overwinning voldoening geeft.
Precies. Daarom kun je recensies en reacties soms beter gewoon negeren. Gewoon doorscrollen en doorgaan. En vooral blijven spelen voor al die fans die een geweldige avond beleven.
Mooi gezegd. Is er nog iets dat je graag wilt toevoegen en dat we nog niet hebben besproken?
Eigenlijk alleen nog dat het artwork is gemaakt door Dan Goldsworthy. Hij is de laatste jaren enorm in opkomst en op dit moment een van de meest gevraagde illustratoren in de metalscene. Hij heeft al ontzettend veel werk gemaakt, waaronder de hoezen van Inhuman Condition. Voor ons was het belangrijk dat de hoes die typische Ed Repka-uitstraling van eind jaren tachtig zou hebben. Je begrijpt wel wat ik bedoel. En ik vind dat Dan dat perfect heeft weten te vangen. We zijn er echt ontzettend blij mee.
Verder wil ik vooral alle fans bedanken voor hun geweldige steun. Kom ons vooral eens live bekijken als we bij jullie in de buurt spelen.
En bedankt voor het interview!
Graag gedaan. Bedankt dat je de tijd hebt genomen.
Links: