Thy Catafalque – XIII: Sárga Erdö

Hoofdstuk dertien. Gemiste kans dat dit album nu nèt wordt uitgebracht op vrijdag de twintigste. Een week eerder had dit dertiende album van Thy Catafalque – met de Romeinse notering in de titel – namelijk op zijn datumtechnische evenknie uitgebracht kunnen worden. Maar wellicht is meesterbrein Tamás Kátai daar helemaal niet mee bezig en ben ik dan weer wat obsessief op zoek naar dergelijke numerieke samenhang. Toch is het iedere keer wel weer interessant om de cijfermatigheden er weer even bij te pakken als deze Hongaarse (op papier) eenmansband met nieuw werk op de proppen komt. Was de lijst aan gastbijdrages op het vorige album XII: A gyönyörű álmok ezután jönnek namelijk al lang, op dit dertiende werkstuk staan er maar liefst vierendertig namen op de loonlijst, waarbij noemenswaardig is dat er voor het eerst een menselijke drummer te horen zal zijn.

Daarnaast vinden we hier een groot arsenaal aan vocalisten, strijkinstrumenten, blaasinstrumenten en exotische toevoegingen op terug. We noemen voor het gemak even een volledig mannenkoor, viool, sitar, cello, koboz, kamancheh, trombone, saxofoon en een oboe d’Amore. Kenners van de band weten natuurlijk allang dat Thy Catafalque niet in een genre te stoppen is. De avantgardistische muziek kent een basis in de extreme metal, waarbij de black metal een prominente invloed is. Hiertegenover staat echter een bombastische wereld aan invloeden die rijken van Hongaarse volksmuziek tot aan swingende synthesizers, progressieve rock en ingetogen geluidslandschappen. Dit alles op een manier samengesmeed zoals alleen Tamás Kátai dit voor elkaar krijgt. Daarbij is het vooraf altijd weer de vraag in welke verhouding deze elementen terug zullen keren op het album.

Ditmaal krijgen we een plaat die misschien wel sterker dan ooit leunt op verhalende composities en de toehoorder meeneemt op een muzikale reis. En dat terwijl XIII: Sárga Erdö zich juist kenmerkt – aldus het bijgeleverde foldermateriaal van de promoboer – zonder een verhaal dat de nummers aan elkaar verbindt. Dikwijls transporteren de wereldse invloeden, folkinstrumentatie en Hongaarse zang je echter naar lang vervlogen tijden en plaatsen. Nu heeft Thy Catafalque sowieso altijd een sterk verhalend karakter gehad, maar ditmaal voelt het helemaal als het muzikale equivalent van een historische roman vol melancholie. Met ruim een uur aan muziek, die verdeeld wordt over twaalf nummers (waarom dan geen dertien, wederom een gemiste kans), is het zeker ook een album dat de aandacht vraagt van de luisteraar. Hierbij voelt het alsof we dan ook een traditioneel begin, middenstuk en slot kunnen ontwaren. We zullen dit album dan ook op deze wijze chronologisch behandelen.

Te starten met de eerste vijf nummers, dat we als het eerste deel van het boek kunnen bestempelen. Zoals het een goed boek betaamt worden de hoofdrolspelers aan ons voorgesteld. Búcsú a piros madártól geeft met stevige riffs, dito screams, warme volksinvloeden en een synthesizersolo een goede dwarsdoorsnede van wat we kunnen verwachten. Het verhaal ontwikkelt zich verder met een aantal rustige nummers, die sterk leunen op Hongaarse folkinvloeden (Ég-anyám, föld-apám en Suhamló éji fák) of ingetogen elektronica met jazzinvloeden (Suhamló éji fák). Een rustige start van het boek, eh album. Misschien net iets te rustig, maar het is allemaal wel weer smaakvol gebracht.

De opvolgende vier nummers vormen het middenstuk, waar de verhaallijnen zich verder ontvouwen en de plotlijnen elkaar doorkruisen. Puszta is één van de zwaardere uitingen op het album, met stevige doomdeath riffs en verbeten vocalen, terwijl de tweede helft een zeer cinematografisch karakter heeft met serene zang en ingetogen elektronica. Via het ingetogen en inwisselbare Sirató belanden we bij Cseremisz in een heus Hongaars volksfeest compleet met gulashwestern-vibes, accordeon en het eerder genoemde mannenkoor. Een nummer dat gek genoeg verslavend vrolijk is. Een tik van de klankschaal brengt de serieuze noot terug en opent het uitgesponnen titelnummer. Het is de eerste keer dat Martina Veronika Horváth haar intrede doet. Adembenemend mooi. Het nummer ontvouwt zich met stevig gitaarwerk langs meerdere routes en heeft de meest experimentele inslag. Erg sterk!

Dan rest ons nog het slot. Het beste wordt zoals wel vaak voor het laatste bewaard. Hier moeten de verhaallijnen samenkomen tot een ultieme apotheose. Dat start met de onvermijdelijke confrontatie in de vorm van Tömbök. Dat nummer schiet na een korte introductie ouderwets stevig uit de startblokken met blackened gitaren, drumsalvo’s en bulderende grunts. Op een welgeplaatste fluitsolo (oh jawel) na wordt die stevige inslag niet meer losgelaten tot het einde. Het contrast kan haast niet groter zijn met de vrolijkheid die op Kút vizén nap forog wordt uitgespreid, compleet met saxofoon en trompet. Met bijna elf minuten komen alle elementen van  elementen van XIII: Sárga erdő tot slot samen op 87 tavasz, 87 ősz en zorgt met een sterke compositie voor een passend slot van een uur aan prachtige muziek.

Thy Catafalque is muziek voor liefhebbers, die zich niet laten begrenzen en graag het sonische avontuur aangaan. Tamás Kátai is daarin de ultieme begeleider en neemt je telkens mee naar de uitwerkingen van zijn geniale geest. Ditmaal ontbreekt het achterliggende verhaal, maar dat geeft de toehoorder juist de kans om hier een eigen draai aan te geven. Het album heeft met momenten wellicht een overdaad aan ingetogen momenten, waardoor de lange speelduur niet helemaal wordt gerechtvaardigd. Maar de muzikale kwaliteit is simpelweg te goed om dit al te zwaar te laten wegen. En daarbij zou Tamás Kátai een goedgeplaatste scheet nog lekker kunnen laten klinken. XIII: Sárga Erdö is dan ook een album geworden om lekker bij weg te dromen. Het nodigt uit tot uitgebreide beluistering, maar leent zich ook voor een meer vlijblijvende luisterbeurt.

Score:

80/100

Label:

Season Of Mist, 2026

Tracklisting:

  1. Búcsú a piros madártól
  2. Ég-anyám, föld-apám
  3. Dunnák alatt kék mező
  4. Szitakötő
  5. Suhamló éji fák
  6. Puszta
  7. Sirató
  8. Cseremisz
  9. Sárga erdő
  10. Tömbök
  11. Kút vizén nap forog
  12. 87 tavasz, 87 ősz

Line-up:

  • Tamás Kátai – Gitaar, basgitaar, keyboard en zang

Links: