Rond de lente-equinox (21 maart), een van de twee dagen van het jaar waarop dag en nacht even lang zijn, bracht Oerheks in alle stilte Relieken I uit, een split met geestgenoot Aerdryk. Elk brengen ze één nummer waarvan de speelduur de dertien minuten overschrijdt. Sfeervolle, in het verleden gewortelde black metal: de muziek past naadloos bij het lyrische concept van Relieken I.
Na een viertal elkaar sneller opvolgende “demo’s” over een periode van anderhalf jaar, van eind 2022 tot midden 2024, was het even stil rond Oerheks. De reden waarom ik het woord “demo’s” tussen aanhalingstekens plaats, is de kwaliteit van deze releases en de impact die ze op me hadden. Lees zeker de besprekingen van die voorgaande werken eens door als je deze band rond opperheks H. nog niet kent (Heksen & Geesten van Brabant, Valkengebed, Landschapsanachronismen en Cagghenvinna). Het maakt duidelijk dat verschillende redacteuren van onze zwar(t)e webstek de muziek sterk kunnen smaken. Op de winterzonnewende van 2024 werd dan al even stil Winterzonnewende uitgebracht. Officieel demo nummer vijf, maar een volledige ambientplaat die, zoals opperheks H. het zelf formuleert, bestaat uit wintersferen voor mistige en ijzige winterwandelingen. Ik kan u vertellen dat deze muziek zijn doel prachtig dient.
Nu is er dus Relieken I, het eerste deel van wat een trilogie zal worden. Op elk deel zal Oerheks de plaat delen met een gelijkgestemde artiest. Het concept voor de trilogie ontstond bij H. toen hij tijdens wandelingen voorwerpen vond en/of tegenkwam die voor hem de basis van black metal symboliseren.
Ook Aerdryk is geen onbekende natuurlijk. C.V.B., net als H. van vele markten en bands thuis (en ze werken ook al eens samen), volgde met dit project een meer traditioneel releasepad. Hij bracht ons in 2022 het debuut Met de Drietand op mijn Huid. Rond dezelfde tijd als deze split volgde tweede langspeler Onzuiver. Die recente plaat laat een harder, venijniger geluid horen, maar op deze split horen we nog de galmende sferen van het debuut, die bovendien ook het geluid van Oerheks niet vreemd zijn.
Want als je iets kan zeggen over de productie van Relieken I, dan is het dat de mystieke mist van het verleden niet zomaar doorschemert, maar structureel deel uitmaakt van het geluid op deze split. Deze bewuste keuze maakt de muziek mede tot een ervaring. Ze dompelt je werkelijk helemaal onder, omhult je in een waas, die je bij oppervlakkig luisteren aanvankelijk in het rond laat tasten zonder makkelijk te onderscheiden oriëntatiepunten. Helemaal in de muziek opgaan en je laten meegolven raad ik sterk aan, naar de paganeske wortels van vroeger, toen goden en natuur nog met elkaar verweven waren, de goden natuur waren en de natuur goddelijk.
Het nummer wisselt doorheen zijn speeltijd van meer dan dertien minuten regelmatig van grimmig en beschouwend naar meer melancholie en lichte heroïek. Luister maar eens naar die cleane vocalen die verschillende keren te horen zijn als aanvulling van het totaalgeluid wanneer de blastbeats het overnemen van de mid-tempo cadans. Giftiger wordt het na het rustpunt voorbij halfweg, met dissonante akkoorden (jaren negentig Emperor is niet ver weg) opgejaagd door een sneller pulserende bas. Het bouwt de spanning genadeloos op en wanneer je de apotheose voelt naderen, pakt een stampende passage je mee naar een duister, ‘unheimlich’ aanvoelende partij. Dat gevoel verlaat me tot het einde van deze draaikolk niet meer en dat is op zich helemaal niet nodig natuurlijk. Sfeervolle black van de bovenste plank, gevoelvol maar met een uitgesproken grimmige rand.
Die niet gevonden apotheose, dat gevoel van verlossing na opgebouwde spanning, vind je dan wel in het gevoel dat het nummer Goden op de Heuvel van Oerheks in zijn volledigheid oproept. De centrale melodielijn die vanaf het begin van het nummer duidelijk te horen is, speelt hier zeker een rol in. Hoewel instrumenten en melodieën eenvoudiger te volgen zijn dan bij de donkere wandeling met Aerdryk, lonen ook hier meerdere luisterbeurten: onder de oppervlakte gebeurt van alles en dat alles creëert een ruimtelijke muzikaliteit, voortgebracht door traditionele blackmetalfundamenten, waar vervlogen tijden beleefd kunnen worden. Zoals wel vaker bij Oerheks klinkt er in de vocalen een zekere wanhoop door, die door de duidelijk aanwezige overtuiging en passie (gelukkig) nooit richting DSBM-gehuil gaat.
Titel en tekst van Goden op de Heuvel verwijzen naar de locatie van het elf meter hoge Jezusbeeld dat vanaf de heuvel van het Prinsenbos uitkijkt over de gemeente Assent (een plaatselijke, meer bescheiden versie van Christus de Verlosser in Rio de Janeiro, zeg maar). Wat H. hier doet, is het bezingen van de goden die de christelijke religie voorafgingen: de heidense godenwereld, die mens en natuur verbond. Dit blijkt uit verschillende passages in de tekst (o.a. “een dode blik over de vallei”) waarvan ik de afsluitende strofes graag deel: “Ik vond mijn goden op deze heuvels, De Oerheks betuigt haar stem. Ik vond mijn haat in deze barsten. Handen vol bloed voor hem.”
Muzikaal wisselen midtempo en blastbeats zich traditiegetrouw af. Iets voorbij de twee minuten, zonder dat de muzikale basis stilvalt of rustiger wordt, komt er een uitgebreide gesprokenwoordpassage, die een diepzinnige kalmte over het geheel brengt. Kort daarna volgt wel degelijk een rustpunt – we zijn dan al ruim de vier minuten gepasseerd – met ambientgeluiden die je helemaal meenemen op een wandeling doorheen het (Prinsen)bos. Rustige snaaraanslagen roepen opnieuw die kalmte op en worden op boeiende wijze verder uitgewerkt. Plots hapert dit precies even, en stopt… om na een kort inlopende lead helemaal weggeblazen te worden door intense, rauwe, emotionele black metal. De furie, de passie, waarlijk overweldigend. En zo slaagt Oerheks er nog maar eens in om mij kippenvel te bezorgen. De variatie op de melodie die we eerder hoorden, met een hogere lead, is wondermooi. De daaropvolgende partijen duiken op hun beurt dieper de mist, de waas van Aerdryk in, tegelijk de eigenheid van zijn eigen nummer bewarend.
Ook al begrijp ik de opmerking van een van mijn zware collega’s dat deze muziek niet voor iedereen is – ook al is het maar door de productie – toch vind ik het even goed erg jammer dat dit soort muziek geen groter publiek bereikt. Niet in de zin van groot commercieel succes (wat de artiesten volledig gegund is uiteraard), maar in de zin dat dit authentieke muziek is, die gevoelige snaren raakt waarvan heel wat medemensen het bestaan lijken vergeten te zijn.
Deze split is verkrijgbaar op vinyl en digitaal. Op de Bandcamppagina is de vinyl op het moment van dit schrijven uitverkocht, maar via Amor Fati Productions is deze nog beschikbaar. Sla uw slag, zou ik zeggen. Als de rest van de trilogie even sterk is, kan ik enkel hopen dat er in de toekomst een cd-verzamelversie uitgebracht wordt, zoals Oerheks al deed met de dubbelaar Grondslagen. Of zouden we toch eindelijk dat eerste volledige album krijgen? Ik ben benieuwd. Hoe dan ook staat er met dit eerste deel van de trilogie sowieso nog Oerheks-muziek in de sterren geschreven, en daar kan ik enkel blij om zijn.
Label:
Amor Fati Productions, 2026
Tracklisting:
- Onder het Teken van het Heilig Vuur (Aerdryk)
- Goden op de Heuvel (Oerheks)
Line-up:
Aerdryk
- C.V.B. – Alle zang en instrumenten
Oerheks
- H. – Alle zang en instrumenten
Links: