Heerscht de Dood nu als Onderkoning? Kijkend naar de staat (van oorlog) in de wereld van vandaag, een meer dan terechte en gepaste vraag. Vertellers J., die we kennen van nether en Vergankelijk, en P., eveneens Vergankelijk maar ook Wurgilnõ en Curpusculum, vormen samen Galghe en nemen ons hier, met die vraag in gedachten, mee naar de tijden van de eerste wereldoorlog. De “nu” en algemene formulering in de titel van deze eerste langspeler laat doorschemeren dat we dit werkstuk, naast een eerbetoon aan de levens die verloren gingen door WO I, even goed als een algemene veroordeling van het fenomeen oorlog mogen zien. Na de tapes Bloed Eed en Stiers Wreedheid en andere nare Vertellingen die beide vorig jaar verschenen, is dit de eerste volwaardige langspeler. Een relevant, bijtend, beklijvend werkstuk. 
Voordat we tot de kern van de zaak komen, nog even een bloem, en laat dat dan maar meteen een klaproos zijn, werpen naar Zwaertgevegt, platenboer van dienst, voor de verzorgde promo. En verder: wàt een geweldige albumhoes en logo. Heb je ook maar iets met vinyl, toeslaan zou ik zo zeggen. Verkrijgbaar in 99 exemplaren (want eentje is alvast voor mij).
Met teksten in het Nederlands, Frans en Engels wil Galghe het perspectief van de Jan/Jean/John met de pet en de voetsoldaat tijdens de oorlog weergeven. Geen heroïek of politieke intriges dus, of hedendaagse onpersoonlijke (en op zijn eigen manier ontmenselijkende manier van) hoogtechnologische oorlogsvoering, maar het slijk, de modder, de loopgraven, het bloed, de ziektes, de dood, het afzien. Luister maar eens naar de dissonante akkoorden en bijna-brakende krijs tijdens het afsluitende muziekstuk van kant A, Ypres, de plaats waar voor het eerst op grote schaal mosterdgas ingezet werd, die afgewisseld worden met een meer emotionele, contrasterende, ontroerende partij.
Doorheen dit werkstuk opereert de black metal van Galghe op heel wat verschillende snelheden, van slepend tot pittige blast beats, en gaat van direct en rauw, over dissonant en wreed (zoals in het hierboven vermelde Ypres), tot gelaagd en harmonieus. Ook het sterke vocale werk van zowel J. als P. horen we in diverse vormen. De undergroundsound is rauw, grauw maar warm (mede dankzij een heerlijk ingemixte bas, als mijn oren mij niet misleiden), alles is duidelijk te volgen en hoorbaar. Tussen de muziekstukken door hoor je onder andere ambient, rustige, sfeervolle akkoorden, oorlogsgeluiden en veldopnames. Dit alles is gestructureerd in twee lange composities van een kleine twintig minuten, titeltrack Heerscht de Dood nu als Onderkoning? en De door Bloed verzuurde Bodem. Deze zijn op hun beurt opgedeeld in vier hoofdstukken, verwijzend naar een sleutelmoment of -locatie in de “Groote Oorlog” waarvan men dacht, of althans hoopte, dat deze het einde van alle oorlogen zou betekenen.
Het album kan niet meer passend ingezet worden dan met het geluid van een auto en een pistoolschot: in Sarajevo werden troonopvolger Frans Ferdinand van Oostenrijk en zijn vrouw immers met een pistool in hun auto vermoord, wat beschouwd wordt als het startschot van de eerste wereldoorlog (Sarajevo). In Luik (Liège) en Bergen (Mons) vonden de eerste hevige confrontaties plaats. In Ieper en de ruime streek daarrond (zoals bijvoorbeeld Diksmuide, waarvan ikzelf afkomstig ben, wat het een extra persoonlijke toets geeft) speelde zich uiteindelijk het grootste stuk van de (loopgraven)oorlog af.
Om toch wat houvast te bieden, deel ik het moment waarop “het” voor mij klikte. En dat gebeurde al snel met de centrale riff van de openingspassage in Sarajevo: het is een harde, kille, verslavende riff, die na een tweetal minuten als sfeervol intermezzo wordt herhaald. De luisterervaring slaat om naar een gevoel van spannende verwachting vermengd met een lichte tint melancholie en een bak sfeer, en wanneer er een keyboardlijn en krijs-fluister aan toegevoegd wordt, prachtig! Die korte indruk van mogelijke sereniteit wordt dan vol overtuiging en zonder pardon weggeveegd door de herneming van de harde, maar helemaal in aarde en slijk gewortelde black. De muziek golft zo op en neer, verhalend, complementeert en contrasteert, en is allesbehalve voor één gat te vangen. En wat een pracht van een wegstervend, innig triest einde. Simpel of eenvoudig is dit dus niet, maar indringend des te meer, als bloed doorheen de bodem.
Jammer genoeg blijkt oorlog van alle tijden te zijn en dus tijdloos, en dat kan wat mij betreft ook van dit meesterwerk gezegd worden: het beklijft, het is pakkend, het vertelt van dat wat we nooit ofte nimmer zouden mogen vergeten. Mochten diegenen die het voor het zeggen hebben er nu nog de nodige lessen uit trekken… Petje af en eresaluut. Voor de slachtoffers, voor zij die de toekomst mogelijk maakten, maar ook voor dit respectvol eerbetoon, getekend Galghe.
Score:
92/100
Label:
Zwaertgevegt, 2026
Tracklisting:
- Heerscht de Dood nu als Onderkoning?
i. Sarajevo
ii. Liège
iii. Mons
iv. Ypres
2. De door Bloed verzuurde Bodem
i. Verdun
ii. Somme
iii. Diksmuide
iv. Versailles
Line-up:
- P. – Alle instrumenten, vocalen
- J. – Vocalen
Links: