Van uitstel kwam geen afstel. Het Friese black/sludge/doom/postmetalgezelschap Ter Ziele zou het uitstekende debuutalbum Embodiment of Death op 31 mei 2025 komen voorstellen in dB’s in Utrecht, maar dat werd uiteindelijk 19 december. Geen probleem, de muziek van de heren komt veel beter tot zijn recht als het buiten koud en donker is dan wanneer mens en natuur volop genieten van pasgeboren lammetjes, het lentezonnetje, het vooruitzicht van de eerste barbecue en andere walgelijke zaken. Remco Faasen stond vooraan in dB’s en had het prima naar zijn zin bij de avond waar ook Gavran en Hemelbestormer aansloten.
Wie te laat van huis gaat komt niet op tijd op zijn bestemming en dus wandel ik met gezwinde spoed halverwege het optreden van Gavran dB’s binnen. De specialiteit van het huis is het maken van doom/slugde en ik mag wel zeggen het maken van uitstekende doom/sludge. Langzame stukken worden afgewisseld met woest beukwerk. Na het verschijnen van het tweede album Indistinct Beacon zijn er wat wisselingen in de line-up geweest en is het gezelschap inmiddels een kwartet geworden, met zanger/drummer Jamie Kobić tegenwoordig als zanger/gitarist. Hij fluistert, zingt en grunt zich op momenten wanhopig door de set heen, terwijl de muziek er passend omheen wordt gedrapeerd. Het bestaan van Gavran was mij tot op heden onbekend, maar de twee platen die inmiddels zijn verschenen ga ik absoluut eens opzoeken.
Tegen het einde van de set zijn er wat technische problemen en zoekt Kobić al knoppendraaiend naar een oplossing, voordat het laatste nummer als een sloopkogel de zaal in wordt geslingerd. Voordat de onvermijdelijke kalmte weer wordt gevonden, komen de wanhoopkreten van Kobić extra hard binnen. Een bijzonder fijne band dus, dit Gavran.
Geen wanhoopsklanken bij Hemelbestormer, want de heren uit Belgisch-Limburg laten zuiver instrumentaal van zich spreken. Ik heb niet zoveel met instrumentale muziek of houd ik dat mezelf voor? Het is namelijk niet zo dat ik teksten tot aan de komma uitpluis of dat ik begrijp wat er gezegd wordt bij een plaat in een taal die ik niet machtig ben. Vocalen zijn toch vaak meer een extra instrument, iets dat voor afwisseling en zelfs houvast in het geheel zorgt. En als dat er niet is, moet ik harder werken. Misschien heb ik daarom wel een hekel aan instrumentale muziek. Hoe dan ook, Hemelbestormer (bestaande uit een hele schare aan muzikanten van andere bands) stelt mij voor een voldongen feit: instrumentaal, of ik dat nu wil of niet.
De post-metal wordt begeleid door beelden van ijslandschappen en vanuit de ruimte die vooral totale leegte uitstralen. Het niets floreert, eenzaamheid is koning. Hoe langer Hemelbestormer speelt, hoe meer ik begin te begrijpen waarom er geen zang bij de muziek is. Heel simpel: het is niet nodig. Niet omdat er nu zonder woorden een verhaal wordt verteld, maar omdat vocalen afbreuk zouden doen aan het spektakel dat deze vier brengen. Ieder lid van Hemelbestormer heeft namelijk een gelijkwaardige rol binnen de muziek. Deze band is meer dan de som der delen: stuk voor stuk prima muzikanten maar alleen gezamenlijk is het Hemelbestormer: niets meer maar vooral niets minder. Een zanger zou alleen maar verstoren: nu blinkt ieder bandlid uit.
Als er al een extra bandlid nodig is, dan moet dat de geluidsman zijn, want het klinkt werkelijk verbluffend goed wat we horen, met het gortdroge drumgeluid van Frederik Cosemans als basis. Samen met zijn kompanen laat hij de muziek bezit nemen van je hersenpan en word je weggeleid uit deze zaal, uit deze stad en kun je alleen maar ademloos kijken naar deze muzikale, nee, instrumentale krachtpatserij. De hemel komt waarlijk binnen handbereik.
De minst ervaren band van de avond is de hoofdact, maar het is dan ook Ter Ziele dat zijn album presenteert en een heerlijk mistroostige afsluiting van het jaar verzorgt. Na Hemelbestormer is het wel even wennen aan een zanger op het podium, maar als Yorick Keijzer (Dictated, maar vooral het machtige Walg) een microfoon in zijn klauwen heeft, weet je wat er staat te gebeuren: totale waanzin. De man gooit naast zijn strot alles in de strijd om de depressieve teksten uit te beelden, of dacht u dat nummers met titels als The Separation of Body and Soul en As Long As I Breathe, I Am to Suffer handelden over het huppelen door een alpenweide?
Ter Ziele pakt de zaken wat soberder aan dan de rest, maar nestelt zich al snel onder de huid. Je voelt de kille wanhoop als de band al het overvloedige afstript, zodat alleen de basis overblijft. De opbouw van de nummers vanuit de kalmere gedeeltes naar ware geweldsuitbarstingen is geweldig gedaan. De band neemt de tijd, speelt tergend langzaam naar een hoogtepunt en dat altijd maar weer begeleid door die strot van Keijzer. Tegelijkertijd is er duidelijk sprake van een geheel waarin ieder bandlid een belangrijk element aandraagt: perfect hoorbaar dankzij de uitstekende geluidsmix waar dB’s al de hele avond mee gezegend is.
Het materiaal van Embodiment of Death wordt zonder opsmuk intens gebracht. Geen van de muzikanten gaat zich te buiten aan frivoliteiten en dat maakt de muziek zó effectief en doeltreffend. Het raakt je van binnen en nog een stap verder naar gekte en gestoordheid. Maar het is gecontroleerde gekte en gestoordheid, want de band heeft perfecte controle over die lood- en loodzware klanken. Dit is geen muziek voor tere zieltjes. Het vraagt wat inzet en uithoudingsvermogen, maar bij complete overgave ervaar je de volledige onderdompeling van deze Ter Ziele. Gaat dit zien als de mogelijkheid zich voordoet, maar niet te vaak want dat overleef je niet. Oh en kan iemand Embodiment of Death op cd uitbrengen? Dankuwel!
Datum en locatie
19 december 2025, dB's, Utrecht
Link: