De vierde editie van de Nederlandse editie Samhain is meteen ook de laatste. Dat is jammer, want het Maastrichtse festival heeft zich in de afgelopen jaren ontpopt tot een gezellig, leuk festival met grote namen uit de underground van de black, death en post-metal. En dat alles in de uitermate sfeervolle Muziekgieterij. Op op deze laatste editie pronken weer grote namen als Paradise Lost en Wolves in the Throne Room, maar zijn er ook minder bekende, maar kwalitatief hoogwaardige bands te vinden. Al met al genoeg reden om nog één keer een kijkje te nemen. Namens Zware Metalen doen Barry en Friso verslag. Een dankwoord voor de foto’s van Andrea Beckers (Beckflash / Aardschok). Dag 1: Fragmentatiebommen, muzikale nuance en een vuistslag recht in je bakkes.
Al doende leert men. In de loop der jaren zijn er wat logistieke veranderingen doorgevoerd in de indeling van het festival. Alles vindt natuurlijk plaats in de Muziekgieterij, maar door de toevoeging van extra ruimten is er nu een veel betere doorloop. Zo is er (net als vorig jaar) een aparte ruimte voor de merchandise en distro’s. Deze is in een hal verderop geplaatst, waardoor er nu daglicht door de ruimte schijnt. Dat is wel zo fijn: het bedompte, stinkende hok van vorig jaar wordt nu gebruikt voor de kluisjes. Daar hoef je toch niet zo lang te zijn. Daar vind je bovendien ook nog wat extra rekken om je jas op te hangen. Over die kluisjes trouwens: de prijs hiervan is slechts vijf euro voor een hele dag. Hulde! Daar kunnen andere festivals nog flink van leren!
Er is ook meer zitgelegenheid gekomen, in een aparte kamer naast de bar. Daar zijn een aantal hoge en lage tafels zijn geplaatst en waar je dus even rustig kunt zitten zonder last te hebben van andere mensen of muziek. De lage tafels in het middengedeelte zijn er ook uitgehaald, waardoor je nog meer doorloop hebt als een band afgelopen is. Al met al flinke verbeteringen!
Ook het eetaanbod verdient een pluim, vers gemaakte (luxe)hamburgers en friet zijn verkrijgbaar, evenals een vegan kraam waar je zowel wafels en koffie als vegetarische kipburger en döner kan krijgen. Die laatste verdient overigens een aanbeveling. Vergeet ik dan nog iets? Het personeel! Net als voorgaande jaren zijn het barpersoneel, de vrijwilligers bij de ingang en achter de eetstands bovengemiddeld vriendelijk.
Maar het voelt ook een beetje wrang; heeft Samhain het eindelijk helemaal goed voor elkaar, kappen ze er alweer mee. Het is niet anders. Gelukkig spelen er nog een hoop bands.
Heretoir (Main Stage, Barry)
Een festival openen om twintig voor twee is geen vanzelfsprekende opdracht voor een band die zo nadrukkelijk op sfeer leunt. Toch krijgt Heretoir de grote zaal verrassend snel mee. De Duitsers rond David ‘Eklatanz’ Conrad, bewegen zich tussen atmosferische black metal, post-rock en momenten van bijna breekbare melancholie. De gitaren zijn helder afgesteld, zodat ook de kleine details in de rustigere passages overeind blijven.
Nadat de band vorig jaar verstek moest laten gaan en ondergetekende twee keer eerder niet helemaal overtuigd was, vormt Heretoir vandaag een aangename verrassing. In onder meer The Ashen Falls, Solastalgia en The Circle, komen de zorgvuldig opgebouwde spanningsbogen goed tot hun recht. Wanneer de band vanuit een ingetogen melodie plotseling doorschakelt naar een uitbarsting, voelt dat verdiend in plaats van voorspelbaar. Alleen de cleane zang klinkt af en toe geforceerd. Dat neemt niet weg dat Heretoir hier een overtuigende opening neerzet. Soms blijkt drie keer inderdaad scheepsrecht.
Head of the Baptist (Small Stage, Friso)
Head of the Baptist is nog een relatief onbekende naam in de scene. Het Belgische viertal uit Belgisch Limburg bestaat echter al bijna acht jaar, maar vanaf 2023 is er ook plaatwerk in de vorm van een demo en twee EP’s.
De band gebruikt een lang sci-fi intro dat steeds verder in volume aanzwelt. Het maakt nieuwsgierig wat er komen gaat. Welnu: een stortvloed aan punkriffs, grooves en verbeten zang, die afkomstig zijn van Niels en Yenthe, die elkaar met hun stemgeluid versterken en aanvullen. Dat werkt goed voor de agressie. Want dat brengt Head of the Baptist vandaag wel: agressie in combinatie met teringharde gitaarlijnen die je ergens op het kruispunt van death metal en crust liggen.
Het gaat maar door. De nummers volgen elkaar in hoog tempo op en worden ook nog eens met een groot enthousiasme gebracht. De band straalt enorm veel spelplezier uit en met name Niels gaat helemaal op in de muziek. De ene keer knielend, de andere keer zonder microfoon in het publiek brullend uit overgave. Dat maakt dat deze show gelijk een van de hoogtepunten van het festival is; de band knalt weliswaar op volle snelheid door maar laat af en toe ook even het gaspedaal los om ruimte te maken voor wat meer groove -georiënteerde stukken.
Het zijn korte fragmentatiebommen die het publiek in worden geknikkerd. De energie en razernij worden heel even onderbroken door een sample die het tweede deel van de set inluidt. Het navolgende nummer kent veel dreiging en leunt niet op de topsnelheid. Dat doet het nieuwe nummer dat daarna volgt wel en wordt met een hoop bombarie gebracht (armbewegingen, aankondigingen die gebruld worden). Wat een fijne eerste show op de kleine stage. Head of the Baptist legt de lat in ieder geval hoog.
Worm (Main Stage, Barry)
Bij Worm is de grote zaal al ruim voor aanvang flink gevuld. Het Amerikaanse gezelschap heeft duidelijk verwachtingen gewekt en frontman Phantom Slaughter doet vervolgens zijn uiterste best om die ook visueel waar te maken. Denk aan een duistere kruising tussen Ozzy Osbourne en Alice Cooper: theatrale gebaren, een blik die voortdurend door de zaal dwaalt en op zeker moment een zwaard dat de lucht in gaat. Het zou allemaal gemakkelijk een verkleedpartij kunnen worden, ware het niet dat de muziek zo overtuigend is.
Worm laat horen hoe ouderwetse blackmetalesthetiek kan samengaan met een opvallend volle, precieze sound. Het gitaarwerk is een genot om naar te luisteren, de ritmesectie blijft overeind en de zang van Phantom Slaughter heeft precies de juiste sinistere lading. Tijdens Necropalace en Blackheart gaan vooraan de haren massaal door de lucht. Opvallend is bovendien hoe natuurlijk de frontman contact maakt met het publiek, ondanks alle theatrale aankleding. Hier klopt simpelweg alles: presentatie, muzikale uitvoering en publieksreactie. Worm is het eerste echte hoogtepunt van de dag. Sterker nog, dit optreden doet vermoeden dat de band op een nog groter podium net zo gemakkelijk overeind zou blijven.
Primitive Warfare (Small Stage, Barry)
Het contrast kan haast niet groter. Primitive Warfare kiest voor een aanpak waarin maximale agressie het enige doel lijkt. Op Extinction Protocol is nog goed te horen dat achter het geweld technische ideeën en muzikale nuance schuilgaan. Live is daar helaas veel minder van terug te vinden. De mix is modderig, de extreem lage vocalen kennen nauwelijks variatie en de instrumentale aanval krijgt gaandeweg iets eenvormigs. Natuurlijk: wie vooraan staat en vooral zo hard mogelijk omvergeblazen wil worden, lijkt prima aan zijn trekken te komen. De spanning, de onverwachte wendingen en de details die het studiowerk interessanter maken, ontbreken. Brute kracht is een prima uitgangspunt, alleen niet voldoende om een complete set te dragen. Primitive Warfare weet deze middag niet te overtuigen.
Vinterland (Main Stage, Barry)
Met Vinterland gaat de klok dertig jaar terug. De Zweden spelen Welcome My Last Chapter uit 1996 integraal en dat is voor de liefhebbers van melodieuze Scandinavische black metal een bijzonder vooruitzicht. De ijzige gitaarlijnen, het karakteristieke tempo en de melancholische ondertoon roepen meteen de sfeer van een andere tijd op.
Bij Our Dawn of Glory en A Castle So Crystal Clear is de herkenning in de zaal groot, vooral bij bezoekers die het album destijds al in hun hart sloten. De uitvoering is technisch verzorgd en de muzikanten doen hoorbaar recht aan het oude materiaal. Tegelijkertijd blijkt een volledige albumuitvoering niet automatisch de spannendste festivalset. Naarmate de plaat vordert verslapt de aandacht enigszins. Misschien is het de beperkte variatie, misschien het lange programma dat nog te wachten staat. Naast de airconditioning is de Scandinavische kou zelfs letterlijk voelbaar. Thematisch kan het nauwelijks beter. Voor de trouwe aanhang is dit een mooie gelegenheid om een cultalbum live te beleven, tegelijkertijd blijft er een iets gemengder gevoel over.
MúR (Small Stage, Friso)
Het IJslandse Múr wist twee jaar geleden op Soulcrusher te imponeren met een set vol energieke postrock met daarin ruimte voor spel op de keytar. Kort na die show verscheen het titelloze debuutplaat dat ook nog eens de nodige indruk maakte (ik luisterde de plaat net te laat, anders was deze absoluut in mijn jaarlijst verschenen).Nu mag de band op Samhain spelen, net nadat de meeste mensen wel gegeten hebben. Het is een goede band om dat eten te laten zakken. Want de band ramt niet – zoals vele andere acts op dit festival – de friet en vegan burger uit je maag, maar neemt rustig de tijd, met bij vlagen mooie climaxen. Het klapt er sowieso allemaal lekker op, maar wat wil je als je drie gitaristen en een keytarist in je band hebt? Het klinkt niet alleen tof met allerlei om elkaar kronkelende gitaarlijnen, het oogt ook nog eens vet om deze vier mannen collectief los te zien gaan op een nummer als Fall. De band maakt gebruik van cleane zang (afkomstig van dezelfde man die de keytar bespeeld: Kári Haraldsson). Die zang galmt door de zaal, is bij vlagen wat cheesy, maar dat is bij deze muziek niet zo erg, omdat het ook nog een extra laag toevoegt aan de toch al gelaagde muziek.
In de basis speelt Múr post-metal, maar dan wel met een progressieve invalshoek. Daarmee zijn deze IJslanders een ietwat vreemde, maar o zo welkome band op dit festival. Wat ook goed werkt, is dat de vele effecten in Halgrima, in combinatie met de zaal zelf (de betonnen muur die rood kleurt achter de bandleden), het geheel bijna een gothic tintje meegeven. Maar dan wel van de Paradise Lost-achtige leest, zo ook prijsnummer Eldarf. Het nummer duurt negen minuten, maar krijgt een weergaloze uitvoering, met die kenmerkende gitaarlijn die het nummer draagt. Alsof dit het signature nummer is, gaan de bandleden een voor een naar voren om even de spot op te eisen. Het oogt onbevangen en spontaan: weer een band vandaag die oprechte spelplezier koppelt aan uiterst interessante muziek. Daarbovenop een afwisselende lichtshow met veel rood en blauw en je hebt gewoon een visuele én audio-ervaring.
Kall plays Lifelover (Main Stage, Friso)
Ik noemde eerder al dat Múr een wat afwijkende sound heeft ten opzichte van het vele gebeuk deze editie. Nou, Kall heeft dat ook. Ik moet er overigens bij vermelden dat dit niet Lifelover is, maar dat het meer een eerbetoon is door de band Kall. Lifelover is namelijk ooit ten ruste gelegd na het overlijden van stichtend B in 2011. Als hommage aan hem en de periode waarin de band actief was, brengt Kall dus een speciale show. De muziek wordt omschreven als depressieve black metal gemengd met post punk. Vooral dat laatste is duidelijk te merken vandaag, niet alleen vanwege de muziek maar ook vanwege de flanellen outfit van frontman Kim Carlsson die er bijna uit ziet als een soort minstreel.
Hij is beweeglijk en brengt ook een hoop theater naar de show. Al dan niet knielend of op het ritme van de muziek uitbeeldend hoe hij zijn polsen doorsnijdt; het is een feestelijke boel bij Kall. Alleen, zo neerslachtig is de muziek helemaal niet; het is bij vlagen zelfs dansbaar, iets wat her en der ook halfslachtig wordt opgepikt door het publiek. Dat komt natuurlijk door de pompende ritmes die goed naar voren komen in een nummer als Nacksnott. Het is wel een serieuze kwestie van smaak vandaag, niet de hele zaal blijft geboeid kijken, maar een welkome afwisseling is het wel.
Final Dose (Small Stage, Barry)
Wie nog last heeft van wegzakkende concentratie, kan zich bij Final Dose melden voor een uiterst effectieve remedie. De Britten combineren black metal met de ongepolijste directheid van punk en spelen alsof de kleine zaal hen persoonlijk iets misdaan heeft. De energie is vanaf de eerste minuut tastbaar. Materiaal van Under the Eternal Shadow en Endless Woe wordt met indrukwekkende precisie de zaal in geslingerd. Weathered Axe en Eternal Winter zijn niet alleen hard, maar ook verrassend strak uitgevoerd.
Frontman Bruno Fusco beschikt over een stem die zich dwars door de instrumenten heen bijt. De band begrijpt bovendien dat af en toe vertragen de volgende uitbarsting alleen maar harder laat aankomen. Vooraan ontstaat een stevige pit en de wisselwerking met het publiek maakt het optreden nog feller. Final Dose deelt een onverbiddelijke vuistslag recht in je bakkes uit en die komt hard aan.
Oranssi Pazuzu (Main Stage, Friso)
Oranssi Pazuzu en ik hebben een geschiedenis van elkaar missen. Of eerder ik hen. Kan het de bands iets schelen of ik bij hun shows aanwezig was of niet? In ieder geval heb ik de band op eerdere festivals telkens gemist. Vandaag maar eens de schade inhalen. Alleen werkt dat niet zo heel goed. De technische metal van dit gezelschap is namelijk enorm… euh… technisch. Dat kan prima werken overdag, maar ik merk na veel gezien te hebben dat het lastig is mijn aandacht bij de verwrongen klanken te houden. Het is bij vlagen ongemakkelijk, dwars en doorspekt met versnellingen die ineens uit het niets opdoemen: muziek voor liefhebbers en registeraccountants.
Ondanks het ongemakkelijke karakter en ondanks al die breaks, al die noise effecten, gaan de bandleden wel flink tekeer, ondersteunt door misschien wel de beste lichtshow van de dag. Er wordt veel gebruik gemaakt van sfeerlagen en de impact van breaks, het gaat hier dan ook om het effectbejag; deze muziek is een beleving en een beproeving, want alsof de nummers als niet genoeg informatie bevatten, wordt er ook nog allerhande geklier met elektronica aan toegevoegd, waarna Oranssi Pazuzu dit thema langzaam uitbouwt met allerlei noise. Mij zijn ze verloren, voor de liefhebbers is het ongetwijfeld een topshow.
Unreqvited (Small Stage, Friso)
Klonk Oranssi Pazuzu al enorm technisch en wrang, de mannen van Unreqvited zien eruit alsof ze allemaal uit een collegezaal van natuurkunde zijn weggelopen. Waarom deze band zo hoog staat is mij een raadsel. Niet iedereen kan op dit tijdstip iets met deze conservatorium black metal. Kun je nog zoveel rook het podium opblazen, het podium blauw laten belichten;:als de muziek niet overkomt, dan heb je maar een halfgare show. Ik vind dit gewoon een kutband.
De cleane zanglijnen pakken me niet, klinken mij ook veel te netjes, het gepiel dat door de hele nummers doorklinkt mag ook wel wat minder. Maar goed, de band etaleert zijn kunsten en zijn goed in wat ze doen. Ik ben vooral goed in het niet goed vinden en niet in de show kunnen komen. Zeg zeikerd, kun je nog iets positiefs roepen? Hoor ik u zeggen. Oké: de songwriting is voor deze muziek goed, de opbouw naar de climaxeis ook goed, het is allemaal goed geplaatst. Maar ik verplaats me liever even naar buiten.
Wolves in the Throne Room (Main Stage, Barry)
De zaterdag wordt afgesloten door Wolves in the Throne Room, dat de grote zaal van de Muziekgieterij omtovert tot een haast rituele omgeving. De vele brandende kaarsen op het podium zorgen voor een bijzondere sfeer, die uitstekend aansluit bij de atmosferische black metal van de Amerikanen. Uitbundige podiumpresentatie is niet nodig. Hier draait alles om de muziek en de duistere ambiance die daarmee wordt opgeroepen.
Opvallend is dat Estuary, het nieuwe album dat pas een dag eerder verscheen, meteen een prominente plaats krijgt. Na het titelnummer volgt Ghosts Among the Obelisks, waarmee de band laat horen dat de vertrouwde combinatie van ijzige gitaarpartijen, melancholische melodieën en meeslepende spanningsbogen nog altijd springlevend is. Het uitstekende geluid zorgt ervoor dat de verschillende muzikale lagen goed tot hun recht komen.
Met Angrboda en The Old Ones Are With Us, beiden afkomstig van Thrice Woven, wordt vervolgens teruggegrepen op ouder werk. Vooral de afwisseling tussen ingetogen passages en felle uitbarstingen maakt indruk. Ook Eostre en Wanderer Above the Sea of Fog passen uitstekend binnen de zorgvuldig opgebouwde sfeer. De lange composities krijgen alle ruimte om zich te ontwikkelen, zonder dat de band voortdurend op zoek gaat naar een directe publieksreactie.
Dat heeft ook een keerzijde. De podiumpresentatie blijft behoorlijk statisch en door het relatief gelijkmatige karakter van de muziek, dreigt de aandacht soms wat te verslappen. Het optreden is daardoor eerder meeslepend dan spectaculair. Toch blijft de zaal aandachtig luisteren en weten de Amerikanen hun bijzondere muzikale wereld overtuigend neer te zetten.
Met het monumentale I Will Lay Down My Bones Among the Rocks and Roots, komt er een einde aan een optreden dat vooral door zijn sfeer en muzikale gelaagdheid blijft hangen. Geen explosieve finale, maar een lange, donkere onderdompeling die uitstekend past bij het einde van de eerste festivaldag.
Het slotwoord (Friso, Barry)
Aan het einde van dag 1 kunnen we tevreden terugkijken. De sfeer en de muziek waren vandaag heel prettig. Er viel genoeg te ontdekken. Op naar dag 2, de laatste dag van Samhain in Maastricht.
Datum en locatie
24 oktober 2026, Muziekgieterij, Maastricht
Foto's:
Link: