Een beeldhouwer begint zelden met niets. Er staat een blok steen en ergens daarin moet een vorm verborgen zitten. Hakken, schaven, afstand nemen, opnieuw kijken en soms gewoon opnieuw beginnen. Op I, Scvlptor doet Behemoth eigenlijk precies hetzelfde. De Polen presenteren nieuw materiaal, halen twee stokoude eigen nummers onder het stof vandaan en zetten vervolgens ook nog de beitel in werk van Venom en Bathory. Het resultaat is geen volledig nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van Behemoth, maar eerder een blik in de werkplaats en daar blijkt genoeg interessants te gebeuren.
De titel is daarbij uitstekend gekozen. Nergal gebruikt de beeldhouwer als metafoor voor de mens die zichzelf gedurende zijn leven voortdurend probeert vorm te geven, terwijl het uiteindelijke eindpunt vanaf de geboorte al vaststaat. Het is een gedachte die niet alleen past bij de tekst van het openingsnummer, maar onbedoeld ook bij de hele release, want Behemoth is hier vooral bezig met vormgeven. Aan nieuwe muziek, aan het eigen verleden en zelfs aan de muziek die de band ooit zelf mede heeft gevormd.
Dat begint met I, Scvlptor, een van de nieuwe composities. Een repeterende riff en staccato drums vormen het geraamte, terwijl ijskoude synths voor een spookachtige sfeer zorgen. Het nummer moet het niet hebben van een onophoudelijke aanval, maar van diepte en intensiteit. Langzaam wordt het blok steen kleiner en verschijnt de vorm.
Lord ov the Horizons laat vervolgens een andere kant van het huidige Behemoth horen. Nergal begint opvallend met cleane zang, maar wie vreest dat de scherpe randjes daarmee verdwenen zijn, kan gerust zijn. Al snel maken de cleane vocalen plaats voor een smerige schreeuw en diepe grunt. Halverwege verandert het tempo en krijgt het nummer haast iets militaristisch. Richting het einde gaat de snelheid weer omhoog en duikt zelfs een heerlijke oldschoolmetalsolo op, terwijl de drums onverstoorbaar door blijven denderen. Het is Behemoth dat binnen één nummer verschillende kanten van zichzelf laat zien zonder de samenhang kwijt te raken.
Daarna gaan we een stuk verder terug in de tijd. Rise of the Blackstorm of Evil stamt oorspronkelijk uit de demoperiode van The Return of the Northern Moon uit 1992 en wie beide versies naast elkaar legt, hoort vooral hoeveel er in ruim drie decennia kan gebeuren. Het origineel klinkt kaal en primitief. De gitaren zijn zo dun dat ze bij vlagen bijna uit een synthesizer lijken te komen. Charmant in al zijn onbeholpenheid, maar nauwelijks te vergelijken met de enorme machine die Behemoth tegenwoordig is. De nieuwe opname geeft het nummer dan ook een complete metamorfose. De herkenbare riff staat nog overeind, maar heeft ineens een veel groter gewicht gekregen. Belangrijker is dat Behemoth niet probeert het verleden uit te wissen. De contouren van de oorspronkelijke track blijven zichtbaar. De band pakt een primitief stuk uit zijn eigen geschiedenis en beeldhouwt daar Behemoth anno 2026 uit. Een geslaagde make-over zonder het origineel volledig te verloochenen.
Bij In Thy Pandemaeternum gebeurt iets vergelijkbaars, al is het vertrekpunt anders. Het origineel uit de periode van Pandemonic Incantations laat al een veel verder ontwikkelde band horen. Vooral de drums hebben daar een nadrukkelijkere rol en stuwen het nummer vooruit. Het moderne geluid maakt alles massiever en de drums blijven op de achtergrond razendsnel roffelen, maar de oude song blijft duidelijk herkenbaar. Alsof het beeld er al stond en de kunstenaar bijna drie decennia later terugkeert om het schoon te maken en nog wat laatste details bij te werken.
Met Begotten belanden we weer in het heden. Het nummer ontstond rond de opnames van The Shit Ov God, maar haalde dat album uiteindelijk niet. Opvallend is hoe toegankelijk Behemoth hier klinkt. Er wordt geëxperimenteerd met een geluid dat bij vlagen zelfs richting power metal neigt, al wordt daar vanzelfsprekend een enorme laag black metal overheen gegoten. Ook vocaal worden de scherpe randjes iets afgezwakt. Juist doordat de song compositorisch buiten de gebruikelijke Behemoth-lijnen durft te kleuren, is het meer dan zomaar een afdankertje dat alsnog ergens moest worden ondergebracht.
En dan zijn er nog de voorvaderen. Met In League With Satan keert Behemoth terug naar Venom, een van de bands zonder wie de extreme metalgeschiedenis er heel anders had uitgezien. Het origineel uit 1981 blijft in de nieuwe uitvoering duidelijk overeind, maar krijgt een enorme injectie aan intensiteit. Gastvocalist Shagrath van Dimmu Borgir helpt daarbij een handje. Gelukkig wordt het nummer niet volledig dichtgesmeerd met een moderne productie. Er blijft iets van de oude school en vooral iets lekker vuigs aan kleven.
Hetzelfde geldt voor The Return of Darkness and Evil van Bathory, al wordt hier gekozen voor een live-opname met Sakis Tolis van Rotting Christ als gast. De uitvoering is een regelrechte stoomwals. Het tempo ligt hoog, de intensiteit nog hoger en juist het livekarakter voorkomt dat alles te netjes wordt. Voor zover iets van Bathory ooit netjes zou moeten klinken natuurlijk.
Na die mokerslag volgt alleen nog de studio ‘rough mix’ van Lord ov the Horizons. Leuk voor de fan die wil horen hoe een nummer onderweg naar zijn definitieve vorm klinkt, maar als onderdeel van de plaat voelt het vooral overbodig. De uiteindelijke versie staat immers al eerder op I, Scvlptor en klinkt gewoon beter. Beschouw het als een kijkje in de werkplaats van de beeldhouwer.
Precies daar zit ook het probleem van I, Scvlptor. Wie dit benadert als een volledig nieuw Behemoth-album, krijgt een merkwaardig samengesteld geheel voorgeschoteld. Nieuw werk, twee heropnames, twee covers (waarvan een een live-opname is) en uiteindelijk nog een rough mix: muzikaal vloeit het lang niet altijd vanzelfsprekend in elkaar over. De rode draad zit veel sterker in het idee achter de release dan in de luisterervaring zelf. Als verzameling is I, Scvlptor behoorlijk fascinerend. In nog geen veertig minuten krijgen we verschillende versies van Behemoth te horen. De jonge band die begin jaren negentig nog nauwelijks wist hoe groot zijn geluid ooit zou worden, de muzikanten die enkele jaren later enorme stappen hadden gezet, Venom en Bathory als fundamenten en uiteindelijk Behemoth anno 2026, dat groot genoeg is geworden om zonder gêne in zijn eigen verleden te graven.
Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste verdienste van I, Scvlptor. Behemoth probeert zijn geschiedenis niet opnieuw te schrijven en doet ook niet alsof ieder oud nummer altijd al een meesterwerk was. De band zet simpelweg opnieuw de beitel erin. Soms wordt er stevig gehakt, soms alleen wat bijgewerkt en af en toe blijft er een stukje steen liggen waarvan je je kunt afvragen of het niet gewoon weggegooid had mogen worden.
Label:
Massacre Records, 2026
Tracklisting:
- I, Scvlptor
- Lord ov the Horizons
- Rise of the Blackstorm of Evil
- In Thy Pandemaeternum
- Begotten
- In League With Satan
- The Return of Darkness and Evil (Live)
- Lord ov the Horizons (Rough Mix)
Line-up:
- Adam “Nergal” Darski – Zang, gitaar
- Tomasz “Orion” Wróblewski – Basgitaar, synthesizers
- Zbigniew “Inferno” Promiński – Drums
Links: