Na de dood van Valfar in 2004 herrees de legendarische Sognametalband Windir uit zijn as en reïncarneerde als Vreid. Tijdens dat proces veranderde deze Noorse feniks wel enigszins van (klank)kleur: stilistisch kan je beide bands zeker niet over dezelfde kam scheren. De muziek van Vreid gaat namelijk nog een stuk verder dan de archaïsche, melodische en epische folk-black metal van Windir, hoewel je af en toe wel nog duidelijke echo’s van iconische Windir-nummers als Journey to the End hoort terugkeren. Dat was bijvoorbeeld het geval bij Into The Mountains, een nummer van het vorige album, Wild North West, uit 2021. De Noren van Vreid staan dan misschien hoofdzakelijk voor melodische black metal en catchy black-‘n’-roll, maar op hun voorgaande releases hebben ze bewezen dat ze ook probleemloos uitstapjes durven maken richting folk/pagan metal, heavy metal, mainstream (al dan niet seventies) rock en thrash metal.
Elk album lijkt in zekere zin wel een nieuw incarnatie van Vreid, waarin de vier heren zichzelf telkens op een andere manier heruitvinden, al blijft het typische geluid van de band wel steeds herkenbaar en is er ook heel wat variatie te ontdekken binnen elke plaat. De band laat zich duidelijk niet beperken tot zijn illustere voorganger. Dat “heruitvinden” gebeurt trouwens niet enkel op muzikaal vlak: sommige albums van Vreid werden helemaal conceptueel opgevat. Dat was bijvoorbeeld zo op I Krig (2007) en Milorg (2009), twee platen die opgebouwd waren rond het thema van het Noorse verzet in de Tweede Wereldoorlog, maar ook op Wild North West, een semi-autobiografisch verhaal over een hoofdpersonage genaamd ‘E’.
Vijf jaar na Wild North West keert Vreid nu dan eindelijk terug met The Skies Turn Black. Het is hun tiende album, dat deze keer geen achterliggend verhaal meekreeg, maar volgens de band en diens label wel op een andere manier zeer bijzonder en memorabel is. Men spreekt namelijk van de meest ambitieuze release van de band tot nu toe, en “een terugkeer naar de kern van hun Sognametal-identiteit”. Het heeft even geduurd vooraleer de heren van Vreid met dit nieuwe werk op de proppen kwamen en dat blijkt ook een reden te hebben. De band geeft namelijk aan dat het proces dat tot The Skies Turn Black leidde een veeleisende zoektocht was, waarin ze op zoek moesten gaan naar de juiste artistieke richting en het hele muzikale palet van Vreid moesten herevalueren. Tussen de lijntjes door begrijp ik dat het even niet goed liep met de onderlinge communicatie, maar Vreid maakt zich sterk dat dit toch heeft geleid tot hun beste werk ooit. Is dit een verkoopspraatje van het label (Indie Recordings), of heeft de band zich deze keer helemaal heruitgevonden? Ik ben alvast benieuwd.
Met het titelnummer wil Vreid duidelijk de brug maken tussen zijn Windir-verleden (dat alle eer werd aangedaan met From these Woods) en zijn huidige muziekstijl. Onweerstaanbaar vette, thrashy riffs vormen de voedingsbodem waar catchy melodische leads op kunnen groeien, terwijl Sture Dingsøyr zijn stembanden aan flarden schreeuwt: “In absence of God. Rituals of sabbath black. We raise the horns.” Bij wijze van contrast wordt dit ruigere eerste deel van The Skies Turn Black gevolgd door een beklijvend, clean gezongen refrein dat uitnodigt om mee te zingen, gevolgd door een lang uitgesponnen heavymetalsolo die extra grandeur meekrijgt door de toevoeging van monumentale orgelklanken.
Nog meer thrash vinden we terug op A Second Death, dat met zijn overstuurde, vlijmscherpe death/thrashriffs, zijn dikke drumgeluid en de bijna gescandeerde vocalen nog een veel harder timbre heeft meegekregen. Het hese in de stem van Sture Dingsøyr, samen met de thrashy mid-tempo black metal, doen me hier wat aan Immortal denken. A Second Death is een vurige, stevige beuker waarbij je onmogelijk stil kan blijven zitten, maar dusdanig evenwichtig opgebouwd dat je toch geen gevoel van verzadiging krijgt.
Vreid is van heel wat markten thuis, maar filmmuziek had de band voor zover ik weet nog niet gemaakt. Tot op heden dus, want The Skies Turn Black bevat zowaar de soundtrack van de Noorse monsterfilm Kraken. Een filmscore binnen een album, dat moet uiteraard opvallen, en dat doet het ook. Kraken is een traag, volledig instrumentaal nummer dat zich voortsleept doorheen een zwaarwichtige conversatie tussen statige maar ruwe riffs en een mysterieuze, rondwervelende synthnevel. Net als de vorige drie nummers opnieuw een heel memorabele track.
Vijf nummers, vijf verschillende stijlen… The Skies Turn Black is tot nu toe een enorm gevarieerd album gebleken. Er is voor ieder wat wils, maar uiteindelijk verwacht je toch dat Vreid op een bepaald moment kleur zal bekennen en uit het vervolg zal dus moeten blijken waar de band precies heen wil met dit album.
Na het vrij rechtlijnige Build & Destroy is Chaos een nieuw hoogtepunt, en dat ligt vooral aan de geleidelijke maar spectaculaire opbouw van het nummer. De échte chaos hoor je dus pas tegen het einde. Het evolueert van traag en akoestisch aan het begin, over loodzwaar en ijskoud naar furieus en grandioos. Het zijn vooral de synths die een sturende rol spelen in deze metamorfose, maar ook de vette basdrums en dissonante riffs zijn essentieel in de ontwikkeling van het nummer.
Op dit punt in het album kan ik me wel nog steeds vinden in de premisse “meest ambitieuze release van de band tot nu toe”, maar die “terugkeer naar de kern van hun Sognametal-identiteit” is toch vooral beperkt gebleven tot het openingsnummer en hier en daar een herkenbaar synth- of zangmomentje. Daar brengt Flammen gelukkig verandering in, want hier keert de Sognametal van Windir toch duidelijk terug. De wisselwerking tussen de emoties van de prachtige cleane zang (die me wat aan Trelldom doet denken), de rauwheid van Sture Dingsøyrs schreeuw, de melodische grandeur van de synths en het continue voortdenderen van de drums en gitaren maken van het tweede deel van Flammen één van mijn favoriete momenten op dit album.
Echoes Of Life klinkt als de afsluiter van dit album, maar dat is het niet. De lichte rock met akoestische gitaar, zachte, cleane zang en jazzy ondertonen (het heeft in die zin wel iets van Tiamat) zorgt weliswaar voor een moment van reflectie op het einde van het album, maar daarna krijgen we toch nog een extra track cadeau: The Earth Rumbles. Een versatiel nummer om een versatiel album af te sluiten: hoe toepasselijk. Alles is al eens gezegd, maar The Earth Rumbles vat het allemaal nog eens mooi samen en sluit dan toch reflectief af met hemelse synths en piano.
Het heeft vijf jaar geduurd, maar The Skies Turn Black was absoluut het wachten waard. Vreid is terug met zijn meest veelzijdige album ooit, waarin het verleden, heden en toekomst verenigt tot een ijzersterke plaat die uitblinkt in durf, diepgang en uitmuntende songwriting. Eind april komen deze Noren, samen met Hypocrisy, Abbath en Vomitory naar België en Nederland. Ik zou zeggen: gaat dat zien, want het nieuwe materiaal zal op het podium misschien zelfs nóg beter tot zijn recht komen (het oude ook trouwens…).
Score:
87/100
Label:
Indie Recordings, 2026
Tracklisting:
- From These Woods
- The Skies Turn Black
- A Second Death
- Kraken
- Loving The Dead
- Build & Destroy
- Chaos
- Flammen
- Smile Of Hate
- Echoes Of Life
- The Earth Rumbles
Line-up:
- Sture Dingsøyr – Stem, gitaar
- Jarle “Hváll” Kvåle – Basgitaar
- Jørn “Steingrim” Holen – Drums
- Stian “Strom” Bakketeig – Gitaar
Links: