Niet lang nadat muzikale meester Devin Townsend vertelde voorlopig afscheid te nemen van het tourleven, kwam daar de aankondiging dat hij in zijn eentje naar Europa zou komen voor een aantal akoestische optredens. Dat deed hij jaren geleden al eens, waarbij hij ook de Grote Kerk te Haarlem aandeed. Die vrij magische show heeft met de tijd een mythische status verkregen, dus het is niet zo vreemd dat het optreden dat de ‘mad professor’ vandaag in Vredenburg doet razendsnel uitverkocht raakt. Ook redacteur Marco Paasman keek uit naar het optreden maar blijkt op het laatste moment toch niet in staat de reis naar Utrecht te maken. Zijn collega Michiel Hoogkamer was een van de gelukkigen die in de voorverkoop een kaartje bemachtigd had en is wel aanwezig. Hij maakte ook wat aantekeningen. Van hem is onderstaand verslag over de tragiek van een clown, de dichotomie in het werk van Townsend en een bij vlagen wonderbaarlijk mooi optreden.
Rond acht uur komt Devin in de prachtige oude Vredenburgzaal een vrij leeg podium oplopen. Achter hem zien we gitaren, naast hem een computer en voor hem een microfoon en wat knuffels uit zijn oeuvre, zoals de axolotl van zijn laatste plaat The Moth. Dat in meer dan een zin grandioze werk blijkt overigens de reden te zijn dat we hier vanavond zijn. Want zou hij eigenlijk niet stoppen met touren? Nou, zo deelt Townsend met de timing van een doorwinterde komiek mee: “Financial armageddon is a hell of a motivator”. Juist vanwege de manier waarop hij deze zin brengt, schiet de zaal stevig in de lach. Hij zou ook niet anders willen, maar een paar dagen later wordt duidelijk dat hij serieuzer is dan je misschien zou denken. Dan legt hij in een interview uit dat in het project rond The Moth ‘a ton of money’ is verdwenen in een afvoerputje dat ze nog steeds aan het zoeken zijn. Deze tour is dan ook noodzaak, maar juist daarom ook heel belangrijk, want er zal geen andere gelegenheid komen een Devin Townsend-show als deze bij te wonen! We geloven de beste man direct, maar er is weinig veranderlijker dan een genie dat constant zijn impulsen volgt. We wachten af.
Na dit intro begint onze favoriete Canadees aan een speedrun langs al zijn albums. Dat zijn er volgens zijn eigen berekening inmiddels meer dan veertig, dus het is niet meer dan logisch dat hij er niet in slaagt om van elk album een nummer in de avond te krijgen. Van de nummers die wel langskomen speelt hij soms een volledige uitvoering, maar ook veelvuldig een ‘snippet’. Beide worden omzoomd door het (muzikale) levensverhaal van Townsend waarin hij met regelmaat de ‘dichotomie’ in zijn werk aanstipt. Zo stond er zeker in de vroege jaren tegenover een ‘stoer’ album (Strapping Young Lad) een tekstueel meer doordacht album dat dichter bij hemzelf stond. Dat klinkt allemaal wat zwaar, maar de eerder genoemde timing en de mimiek van Townsend maken het eerder luchtig en cabaretesk. Er valt in ieder geval ook genoeg te lachen vanavond. En te genieten? Oh, zeker wel, vooral in de nummers die een volle uitvoering krijgen
Al bij de eerste song Funeral staat het kippenvel dik op de armen. Dat komt door de inleiding – het lied gaat daadwerkelijk over de begrafenis van een schoolvriendje die vermoord werd om zijn hoed – maar ook door de machtige vocalen over de rustig tokkelende gitaar. Deze tour mag misschien noodzaak zijn, maar dat weerhoudt Townsend niet om diep te gaan en regelmatig vol uit te halen.
En die saga vervolgt met een aangeboden studiebeurs in muziek, die – tot verdriet en verbijstering van zijn ouders – werd afgeslagen voor een baan als bordenwasser en heavy metal. Dat leidde tot een avontuur met Steve Vai en… weer een baan als bordenwasser. Vervolgens was platenlabel Relativity Records op zoek naar een afschrijvingspost voor de belastingen. Dat werd Punky Brüster, maar Relativity Records maakte geen grap en bracht de plaat gewoon niet uit. Nu horen we wel een stukje van het grappige Fake Punk om echt diep het begin van de carrière in te duiken. Daarna volgt een van de hoogtepunten van de avond: een magistraal gezongen versie van Deadhead van Accelerated Evolution met een gitaarriff die akoestisch toch wel zeer aan Pink Floyd doet denken. En dan is het even gedaan met de volledige songs. Tot negen uur komen tussen de vertellingen en grappen nog vijf snippets voorbij, voordat met Lightworker nog een hele song gespeeld wordt. Dat zou gemakkelijk fragmentarisch kunnen worden, maar – juist doordat we met Townsend zijn leven doorlopen – voelt het optreden minder vrijblijvend dan dat in de Grote Kerk van een paar jaar geleden. Van Physicist (‘een groot excuus voor wat ik brulde op Strapping Young Lad’) komt een gestripte stukje van het oorspronkelijk behoorlijk woeste Material voorbij. Opnieuw valt op hoe makkelijk het materiaal zich staande houdt in een akoestische setting. Het vrij recente Lightworker wordt gespeeld met – door Townsend aangekondigde – backing tracks en kan rekenen op een gematigd applaus. Het lijkt erop dat de bijna gelijknamige LP uit 2022 niet veel fans nauw aan het hart ligt, maar de uitvoering met toegevoegde subwoofergeluiden voegt wel weer een kleur toe aan het palet van de show.
Na een half uur pauze komt Townsend elektrisch terug om met prachtige golvende feedback wat gitaarwerk uit Away en Deep Peace te spelen. Maar we moeten door want er zijn voor de pauze lang niet genoeg nummers gespeeld, zo vertelt de hoofdpersoon ons in vertrouwen. Dan is Bring Him Home uit Les Miserables een wat vreemde keuze. “Turns out the thing he doesn’t hate the most, is musicals. Who saw that coming?!” Devin deed het nummer ook al in Groningen in het vrij spelen voorafgaand aan The Moth. Ook toen voegde het – toegegeven: voor mij – weinig toe, maar Townsend brengt het met verve. Bij opnieuw wat snippets en een berg kippengeluiden uit het publiek zijn het vooral de volledig gespeelde songs die het tweede deel van de set dragen. En hoe!
Het heerlijk broeierige Coast krijgt een passende uitvoering waar zowel een zekere dreiging als een zekere rust van uitgaat. Kingdom van Physicist is dan weer een song die volgens Townsend zelve nooit op akoestische gitaar gespeeld moet worden…, nooit. Nou daar zit hij voor het riffgedeelte niet naast, maar als de man zijn volle metalstem inzet, worden we toch weer weggeblazen. Met Hyperdrive wordt slim en stiekem steeds verder naar een knallende finale toegewerkt: Hey I’m sorry, every day is a new day, klinkt het bemoedigend, maar de please hold on klinkt eerder omineus. Why? van het briljante Empath – voor mij nog steeds de plaat waarop Townsend zijn gekte, genialiteit, zwaarte en emoties het meest volledig en het meest in balans naar voren brengt – krijgt het grootste applaus van de avond.
Dat wil zeggen: tot de minuten aanhoudende staande ovatie na de laatste twee songs. Het roert Townsend die de bijzondere avond en dit verslag afsluit met “Thank you for allowing me to be who I am. From the bottom of my heart: see you on the other side!” Dat het nog maar even mag duren.
Datum en locatie
29 september 2026, TivoliVredenburg, Utrecht
Links: