Meester van sfeerzetting Mortiis (ook wel Håvard Ellefsen) meldt zich na zes jaar stilte weer. Die stilte mag blijkens het promopraatje op zijn minst ongemakkelijk genoemd worden. Daarin lezen we onder meer in antwoord op de eenvoudige vraag waar de plaat is opgenomen “(re-recorded, re-animated & eternally tweaked and re-tweaked) at various locations over a thousand sessions during years of misery, poverty, and disdain (2020-2026)”. En dat is terug te horen! Zowel in positieve zin als in minder positieve zin.
Om met het goede nieuws te beginnen: Ghosts Of Europa is een fantastisch klinkend album geworden. De bassen zijn warm, drijvend en zwaar, de beats indringend en “crisp” en de lagen toetsen verhalend en immersief. Mortiis neemt – zeker aan het begin van de plaat, met twee tracks die elk de zeven minuten aantikken – alle tijd om in fraai aanzwellende golven een prachtig donkere sfeer neer te zetten met melodieën die sterk genoeg zijn om je het hele album vast te houden. Dat wil zeggen… als je mee kunt in het nogal extreme gebruik van autotune. Nog niet eens zo extreem in hoe vaak het langs komt, maar wel in de overtuiging waarmee zij wordt ingezet. In de (tot dan toe) machtig mooie opener horen we eerst die bekende “gewone” stem van het meesterbrein: met een klein randje en licht smachtend/verwijtend zingt hij ons toe: “When you showed me the world All I saw was bitterness. When you showed me your home I found no tenderness”. Daarbij wordt hij op de achtergrond ook nog eens ondersteund door vocale klasbakken Iliana Basileios Tsakiraki (onder meer Septicflesh) en Sarah Jezebel Diva (onder meer ex-Cradle Of Filth).
Met zoveel stemtalent ter beschikking kan de haast Eiffel 65-/The Weeknd-achtige elektrosmurfenstem die na precies twee minuten invalt niet anders zijn dan een esthetische keuze die Mortiis ergens in zijn zes jaar durende gevecht bewust heeft gemaakt. En dan was zes jaar misschien net te lang. Ergens begrijp ik de keuze, in de zin dat de auto-tune niet uit de toon valt bij de elektronische achtergrond vol bliepjes. Het went ook, maar zonder was de song voor mij nog beter en vooral menselijker geweest. Nu schrik ik steeds op uit het verre weg dat de hoofdpersoon ons met zijn zorgvuldig opgebouwde sferen voorhoudt. In Violent Silence even verderop is dat al niet anders, maar daar past het zonder meer. Na een vrij steriel met vocoder/auto-tune begin wordt de distortieknop steeds een stukje verder naar rechts geschoven en schuiven we steeds meer naar het imperfecte en dus het menselijke toe. Ook elders komen we wat opmerkelijke keuzes tegen die de ene keer net wat beter uitvallen dan de andere keer.
Het beklemmende The Faith That Fades Away overtuigt met zijn loeizware bassen en Paradise Lost-vocalen in het (semi-)refrein echter wel van begin tot eind. Even lijken we in ritmiek, vocalen en wanhoop zelfs wat Stabbing Westward-regionen te betreden, ware het niet dat de distortion in de bassen inmiddels druk bezig is je speakers te slopen. Fraai!
Het swingende Tundra Heart Of Hell doet in de elektronische drumsectie na veertig seconden stevig denken aan New Order en daarmee dient de vraag zich aan of deze plaat nu echt bij Zware Metalen past. Ach, gelet op de geschiedenis van de man achter het masker zullen er genoeg lezers geïnteresseerd zijn en dungeon synth doen we ook toch. Daar komt bij dat dit met de (al dan niet gesamplede) riffs van Thomas Bolverk stiekem de hardste track van de plaat is. Daarmee komen we qua (niet-)hardheid in de regionen van een band als Pain terecht, dus dat kan prima. Net als meezingen met het stampende refrein: “Every time I lost control You know I sold my soul”.
Op het promovel lezen we dat het originele idee voor de plaat een samenwerking met Stephan Groth van Apoptygma Berzerk was, gebaseerd op de gezamenlijke fascinatie voor de oude Duitse school van electro-muziek. Nou, die fascinatie vinden we terug in de lagen synths van Tribes Of Dystopia, hoewel over dat oudere rekenmachinegeluid ook stevig donderende riffs worden gelegd en keelgezangen van Matthew Setzer van Skinny Puppy.
Ergens klinkt het allemaal best poppy. Mortiis heeft altijd een goed gevoel voor pakkende hooks gehad. En dat is hier niet anders, maar op afsluiter Farewell Rome laat hij horen dat hij ook Downward Spiral-erende diepten opzoekt die de feestende Lowlands-ganger graag verre van zich houdt: “How long can you remain human, when they treat you like an animal? I’m almost desperate now, almost desperate now”. Mooi en overtuigend in zijn eenvoud. Wel gek dat er onder die wanhoop juist een bijna vrolijk synthloopje geplakt is.
En zo is er een hoop te ontdekken op Ghosts Of Europa. Enerzijds vraagt de plaat van je om niet vies te zijn van melodieën die de grote popartiesten niet zouden schuwen, anderzijds zijn daar experimentele sonische gedachten waar de mainstream zich nooit aan zou wagen. En zo is de nieuwe Mortiis een fascinerend album geworden. Een album dat soms wat vragen opwerpt, om die met de tijd te beantwoorden. Voor deze site, speciaal met de disclaimer dat het nooit écht zwaar wordt.
Score:
78/100
Label:
Prophecy Productions, 2026
Tracklisting:
- Ghosts Of Europa
- Return To The Old Fields
- The Faith That Fades Away
- Violent Silence
- Transcending Morpheus
- Tundra Heart Of Hell
- Tribes Of Dystopia (Edit)
- Farewell Romero
Line-up:
- Mortiis (Håvard Ellefsen) – Alles
Links: