Het is de allerlaatste keer dat Pitfest in de buitenlucht plaatsvindt. Een uitverkochte festivalweide vierde de hele dag feest en genoot van de kneiterharde bands waar Pitfest bekend om staat. Helaas komt het festival tot een tragisch einde door een sterfgeval in het publiek laat in de avond. De overgebleven shows worden geschrapt en Pitfest eindigt op een wel erg trieste manier: in de regen, in het donker en in rouwende stilte. Dat neemt niet weg dat er een geweldige festivaldag aan voorafging, met veel hardcore uit New York, oude rotten uit het vak en een pizzaband. Ruben en Frido doen voor het laatst verslag vanuit Emmen.
Ter Ziele
Na weer een stortbui in de ochtend sleept de camping zich terug naar het festivalterrein voor de allerlaatste dag Pitfest in de buitenlucht. Het festival gaat na vandaag Ter Ziele. Hoe toepasselijk dat een band met die naam juist deze dag opent.
Twaalf uur ‘s middags is eigenlijk veel te vroeg voor de sludge- en doomtonen van de Friese formatie. De setting leent er zich ook niet helemaal voor. Op klaarlichte dag in een open tent komen de deprimerende, duistere tonen toch minder goed binnen. De band speelt er zelf niet minder om natuurlijk. De kwaliteiten die we al hoorden op de debuutplaat Embodiment of Death van vorig jaar komen ook hier nog steeds naar voren. Goede composities en meeslepende instrumenten maken van Ter Ziele nog steeds de liveband die zijn reputatie meer dan verdiend heeft. Zo vroeg als het is en duf als de bezoekers nog zijn is het een prima openingsact om bij in het natte gras te gaan liggen en langzaam op te starten om in de sfeer te komen.
Generation Decline
Dat het tweede podium van Pitfest vol met boze herrie staat is inmiddels bekend, maar zelden zie je het in de pure vorm die Generation Decline etaleert. Woede spat er van alle kanten af. De rancuneuze frontvrouw Angela Perry mag dan onder artiestennaam Angel spelen, maar engelenzang is dit allerminst. Mevrouw is kwaad op alles, en dat zullen we geweten hebben. Werkelijk alle aspecten van de samenleving worden afgeblaft, politiek, oorlogen, klimaat, industrie, media en jij als bezoeker eigenlijk ook. De wereld is een bende en verdient niks minder dan in elkaar getimmerd te worden door de hardcore blastbeats van deze band.
In 2019 stonden ze hier ook al eens, en kennelijk wilde men die negativiteit terug voor de laatste editie. Voor mij is het wat te vroeg om mijn goede humeur te verliezen, dus ik laat de Amerikaanse crustpunkband maar even uitrazen. Er zijn gelukkig ook genoeg blije gezichten te zien vandaag.
Gravekvlt
Er is ook wat minder deprimerende muziek aanwezig vandaag. Ondanks de naam speelt het Franse Gravekvlt vandaag de eerste dansbare deuntjes. Zoals Last Skeleton’s Dance, waar een vrolijke swing in zit. De mannen zijn nu een jaar of vijf bezig en spelen wel erg aaibare horrorpunk. Een beetje alsof je de soundtrack van The Addams Family aan het bekijken bent. Ik kan wel waarderen hoe het er op het hoofdpodium aan toe gaat, en het almaar groeiende publiek ook wel. De heren zelf zeggen niet zo veel, die spelen onverstoorbaar door om zo veel mogelijk van hun repertoire eruit te persen. Dat lukt aardig, want één van de punkinvloeden die ze meenemen is de lengte van de nummers. Tweede plaat Full Moon Fever kan je in een half uur afspelen. Die doorlopende groove van aanstekelijke nummers zorgt voor de nodige luchtigheid in het programma van vandaag.
Hard Lessons
We blijven nog even in positieve sferen, want Hard Lessons mag dan lompe hardcore spelen, ook deze mannen laten een positief geluid horen. Na een sloot demo’s brachten ze vorig jaar debuutplaat This Ain’t No Game uit en daarmee verwierven ze direct een positie in de Europese hardcorescene. De veelbelovende band uit Denemarken weet de essentie van hardcore piekfijn te vertolken. Dat brengt het publiek in de tent ook in beweging. Moshen, twostep, stagediven, het hoort er allemaal bij.
Ook in Nederland kennen ze de Denen, en de Denen kennen de Nederlanders. Frontman Rene Smit van Lies! wordt het podium op gevraagd voor een gastoptreden. De man is echter druk bezig als vrijwilliger voor Pitfest en is even niet te vinden. Dan maar even door met een ander nummer tot hij wel tijd voor ze heeft. Dat duurt niet lang en er volgt een extra energiek momentje voor de videoclip die hier opgenomen wordt. Een mooi aandenken voor de laatste keer Pitfest om nog een keer terug te kijken. Het benadrukt het thema van verbinding en saamhorigheid waar Hard Lessons mee bezig is. De hardcorefanaat heeft daarmee weer een nieuwe band om naar uit te kijken.
Jungle Rot
Oude rotten kun je ze inmiddels wel noemen, Jungle Rot draait toch ook alweer bijna vijfendertig jaar mee. Nog steeds zijn ze onverminderd actief, want vorige maand kwam alweer hun twaalfde studioalbum Cruel Face of War uit. Oorlog blijft nou eenmaal een onuitputtelijke bron van inspiratie voor de death- en thrashmetalband. Het geluid is in al die jaren weinig veranderd en die oude stempel is precies wat Jungle Rot nog steeds toegevoegde waarde geeft. Lekker stampen op A Burning Cinder dat gemaakt lijkt voor de circle pit en het ritmische Doomsday laat de hoofden op en neer gaan.
De ervaren rotten spelen een verdienstelijke show waar alles loopt zoals het moet. De mannen weten zich moeiteloos een plek op elke affiche te spelen, en dat is hier niet anders. Jungle Rot kan je er altijd bij hebben, want het is eigenlijk altijd wel goed. Het zal niemands favoriete band zijn vandaag, maar je zal er ook niemand over horen klagen. En dat is in het metalgenre al een hele prestatie op zich.
Pizza Death
Met een naam als Pizza Death verwacht je niet de meest serieuze muziek te horen, maar al gaat het thema helemaal nergens over, de muziek is wel degelijk serieuze hardcore.
Er mag dan een pizzabodem als een frisbee door het publiek suizen, de beuk gaat er gewoon keihard in. In maart kwam de derde plaat World Doughmination uit en de jonge gasten uit Australië lijken nog lang niet klaar met pizzagerelateerde hardcore. Hoeveel woordspelingen kun je maken? We gaan het ongetwijfeld meemaken.
Gelukkig beperkt de creativiteit zich niet alleen tot de teksten, ook in de muziek zijn gelikte composities te onderscheiden. Onverwacht serieuze muziek dus. Bandleider Pat Simkin weet het publiek zover te krijgen een wall of (pizza)death te organiseren. Dat doet hij met de stelling of je voor of tegen ananas op pizza bent. Natuurlijk levert dat een tweestrijd op in de tent en een grote clash voor het podium. Wie had verwacht dat je met een band rondom een broodschijf met tomatensaus en gesmolten kaas nog leuke muziek kon maken? Wat makkelijk sarcastische onzin had kunnen worden, blijkt nog prima verteerbaar te zijn. Ik ben in ieder geval positief verrast door deze jongens.
Cro-Mags
Hardcore op het hoofdpodium? Is dat even een breuk met wat we hier gewend zijn. Maar voor Cro-Mags geldt vandaag de uitzondering. De band rondom frontman Harley Flanagan viert dit jaar het veertigste jubileum van de debuutplaat The Age of Quarrel en dat verdient een groter podium.
De tent krijgen de mannen in ieder geval wel vol en dat ligt niet eens aan de regen denk ik. De thrash crossoverband uit New York zit na heel wat instabiele jaren inmiddels weer stevig in het zadel lijkt het. Twee dagen geleden kwam er zelfs nog nieuw werk uit in de vorm van singletje Wired For Chaos. Prominente baslijnen en een stevig tempo zetten de tent in beweging. Duwen, rennen, huppelen, met de extra ruime tent is er extra ruimte om je ding te doen. Behalve dan stagediven, dat wil niet met de fotopit.
We zien Gary Meskil van Pro-Pain die hier gisteren speelde ook nog even terug voor een gastoptreden. De mannen zijn al decennia bekend met elkaar in de New Yorkse hardcorecirkels en delen maar wat graag het podium. ‘Hardcore is gewoon punkrock’ klinkt het vanuit de oude wijze op het podium. Je kan dus prima samen optrekken. Dat bewijst Pitfest natuurlijk al tien jaar lang, dus ik geef ze geen ongelijk.
Merauder
We blijven nog even in die New Yorkse sferen hangen. Hoewel de metalcoreband uit de jaren negentig al 27 jaar geen nieuw materiaal heeft uitgebracht, tourt Merauder nog altijd. Het is de eerste keer in acht jaar dat ze weer eens in de lage landen te zien zijn, dus reden genoeg om je in de tent te wurmen. Die staat dan ook helemaal vol, al kan dat dit keer wel aan de regen liggen.
Vochtige lijven dampen uit in de pit die de nodige luchtcirculatie brengt. Het mag dan oud werk zijn, de muziek zet nog steeds aan om te stampen. Het heeft de tand des tijds glansrijk doorstaan. Van die regen merk je in de tent niks en na afloop schijnt de zon alweer. Zo kun je wel even wegduiken op een festival: gewoon de pit in springen.
Midnight
Hoewel Midnight in de beginjaren best wat EP’s en splits heeft uitgebracht, duurde het een tijdje voordat het debuutalbum het licht zag. Die plaat is nu vijftien jaar oud en dat is reden genoeg om Satanic Royalty weer eens integraal te spelen. Een beetje jammer is dat wel, want het vorig jaar verschenen Steel, Rust and Disgust vond ik ook een vermakelijk plaatje dat ik graag live had willen horen. Maar de band met zwarte kappen geleid door Jameson ‘Athenar’ Walters heeft eigenlijk nog nooit een slecht album uitgebracht. Dus ook dit feestje is bij voorbaat iets waar je bij wilt zijn.
Deze heren weten wel hoe je een pit op gang krijgt hier, ze stonden er immers in 2023 ook al eens. De tent staat dan ook vol voor het Amerikaanse gezelschap. Violence on Violence is dan zeker een toepasselijk nummer om te spelen. Een kolkende tent volgt het razendsnelle tempo van de muziek maar nauwelijks en een moment om uit te blazen is er niet. Midnight is wederom een hoogtepunt van het festival, oud werk of niet, Athenar en kompanen weten altijd te imponeren.
Judge
Nog een exclusief optreden voor de laatste editie in de buitenlucht en nog meer hardcore uit New York. De mannen van Judge zijn weer eens in Nederland om de grijsgedraaide nummers nogmaals te laten horen. Hun volledige repertoire bestaat uit nog geen twintig nummers en ze hebben al 36 jaar niks nieuws uitgebracht. Maar voor oude hardcore ben je op Pitfest aan het juiste adres.
Frontman Mike Ferraro is inmiddels hobbyboer in de pluimveesector, maar hij is het schreeuwen nog niet verleerd. Ook de rest van de band kan de nummers inmiddels spelen met de ogen dicht, maar hier mag je wel even wakker voor blijven. De bezoekers zijn inmiddels goed warmgedraaid en slingeren zich alle richtingen op. Ook het podium moet het ontgelden met vele stagedivers. Het hoort er natuurlijk allemaal bij.
Judge is een typisch voorbeeld van waar Pitfest zich de afgelopen tien jaar op heeft gestort. Muziek uit de harcorescene van veertig jaar geleden, daar moeten de organisatoren wel helemaal gek op zijn. Ze krijgen in ieder geval genoeg bijval van hun bezoekers die deze dag vol decennia oude muziekgroepen volledig hebben weten uit te verkopen. Iedereen geniet er nog steeds zoveel van als toen ze al die jaren geleden naar cassettebandjes aan het luisteren waren.
Voivod
Het is Pitfest uiteindelijk toch gelukt. In 2023 werd Voivod ook al eens aangekondigd, maar de band verdween plotseling van de poster. Drie jaar later is het nu toch raak. Over oude bands uit de jaren tachtig gesproken zeg, de Canadese thrashers draaien ook alweer vijfenveertig jaar mee.
Het is verdacht rustig in de tent. Ook al staat de tent vol, er is weinig beweging te zien op dit tot nu toe erg energieke festival. De pitgangers zullen dit moment wel hebben uitgekozen om wat te eten te halen, het is inmiddels al zeven uur geweest en ze hebben genoeg stappen gezet.
Voivod speelt nog steeds soepeltjes door de nummers heen, het is een greep uit hun zestien platen tellende geschiedenis. Een set vol publieksfavorieten waar verder niks op af te dingen valt. Het moet voor de heren zelf ook weer even wennen zijn na hun liveoptreden met symfonieorkest, voor de plaat Symphonique die eerder dit jaar uitkwam. Hier doen ze verder weinig bijzonders.
Inmiddels lijkt er weer wat brandstof in de tank te zitten, want voor het nummer Tornado moet er natuurlijk wel weer een circle pit op gang komen. Routinematig of niet, Voivod kan het nog steeds.
John Coffey
De laatste noten van eigen bodem worden gespeeld door John Coffey. De Utrechters zijn al een half jaar niet op een podium geweest en ze hebben er duidelijk weer zin in. Net als het publiek, want hoewel de meeste mensen het podium opklimmen om er vervolgens direct weer af te springen, is er één flippo die de microfoon kaapt omdat hij het zelf beter denkt te kunnen. Dat laat zanger David Achter de Molen zich natuurlijk niet overkomen en hij lijkt alles op alles te zetten om zich als enige echte frontman te laten zien.
De mannen zijn de afgelopen maanden de studio ingedoken om nieuw materiaal te schrijven en daar hebben ze wat van mee. Het heeft wel trekjes van poppunk, maar de energie die ze er hierbij laten zien maakt het pitfestwaardig.
Achter de Molen haalt de capriolen uit waar hij inmiddels om bekend staat: de frontman klimt in de steigers om nog even extra wild over te komen. Bijna schuimbekkend vliegt een bezoeker achter hem aan de lampen in, maar hij wordt direct weer naar beneden getrokken door de podiumknechten. Het bekrachtigt het imago van de band die altijd een wild feestje wil bouwen. Er volgt een open uitnodiging voor het podium waardoor alles al helemaal in een gekkenhuis verandert. Tel daar nog een ‘wall of Emmen’ bij op en het feest is compleet.
John Coffey doet waar hij bekend om staat en met een nieuwe plaat en bijbehorende tour door Nederland kunnen we van nog veel meer van dit soort feestjes genieten.
Autopsy
Dat is wel weer genoeg jong bloed voor vandaag, er zijn nog meer oude reuzen te vinden op Pitfest. Dan hebben we het niet over de podia Ellert en Brammert, maar in dit geval over Autopsy. De deathmetalpioniers uit Amerika hebben zoals wel meer bands hier een jubileum te vieren. Hun tweede plaat Mental Funeral is dit jaar vijfendertig lentes jong en daar moet de nodige aandacht aan besteed worden.
De band met de bijzondere samenstelling, waar Chris Reifert als zanger de frontman is, maar tegelijkertijd ook achter het drumstel zit, speelt niet zo gek veel shows meer. Des te mooier dat ze de laatste grote editie van Pitfest nog aandoen. De heren zijn ondanks hun weinige optredens absoluut niet roestig. Het is een muur aan gitaargeweld dat nog even snel gespeeld wordt als vijfendertig jaar geleden en de wat modernere nummers als Ashes, Organs, Blood and Crypts van de gelijknamige meest recente plaat laten zien dat ze door de jaren heen alleen maar sneller lijken te zijn geworden.
Er zijn kennelijk ook platen waar ze wat minder mee hebben. Shitfun bijvoorbeeld, de plaat met meerdere nummers over stront en een albumcover waar iemand op een drol bijt. Volgens Reifert schamen ze zich er een beetje voor en vinden ze het erg ongemakkelijk wanneer ze fans tegenkomen die die plaat ‘net even iets té leuk vinden’. Nou, dan hebben ze fans van Gutalax hier nog niet gespot. Die lopen hier de hele dag al rond in goedkope namaakhazmatpakken en staan met ontstoppers en wc-borstels te zwaaien. Er gaan zelfs geruchten rond over een dixie. Autopsy was zijn tijd duidelijk ver vooruit.
We weten het nu nog niet, maar dit zal het laatste volledige concert zijn dat hier, op het hoofdpodium, gespeeld gaat worden. Omvergeblazen door de kwaliteiten van deze oude rotten perst het aanwezige volk zich in de kleinere tent aan de andere kant van het terrein.
Gorilla Biscuits
Groots aangekondigd als dé exclusieve naam die naar Pitfest komt, is de band Gorilla Biscuits. De straight edge hardcoreband uit, hoe kan het ook anders, New York, stond al jaren bovenaan de verlanglijstjes van de organisatoren. In hun laatste jaar is het ze gelukt. Een feestje voor de Noord Nederlandse hardcorefan, want hoewel de mannen in recente jaren wel vaker naar Nederland afreizen moet je terug naar 1991 dat ze boven de rivieren te zien waren.
Ook deze mannen brachten in de jaren tachtig twee platen uit en daarna nooit weer wat, en toch kun je dus veertig jaar lang met hetzelfde materiaal touren. Zoals we ook inmiddels weten doet de leeftijd er niet toe; de tent staat ramvol en rammend kunnen we de pit ook wel noemen. Uitzinnig publiek laat zich volledig opzwepen door de nog altijd hyperactieve frontman Anthony Civarelli. Dat begint met de trompetintro van New Direction die inmiddels dus zo nieuw niet meer is. Een trompetintro die live gespeeld wordt na een vreemde Italiaanse swingtrack die ik niet kan plaatsen. De eerste stagedivers werpen zich al vol overgave in het publiek nog voor de gitaarsnaren zijn aangeraakt en dan gaat het helemaal los.
Vijftig minuten lang doen ze waarvoor ze hiernaartoe zijn gehaald: de tent compleet op de kop zetten. Dat lukt de mannen feilloos, er staan geregeld meer stagedivers op het podium dan bandleden. Daar is na al die boze hardcorebands ook genoeg reden voor. Gorilla Biscuits komt net met een positieve, verbindende boodschap die ook nog eens vrolijk klinkt. De enige boodschap die de band meegeeft is dat je veganist moet worden om de wereld te veranderen. Leuk idee, maar de vegakar was halverwege de dag al door de falafel heen en de spareribs waren wel echt heel erg lekker.
Het is goed te begrijpen dat de organisatie deze band hier dolgraag wou hebben: de muziek heeft een lekker tempo, we horen dansbare deuntjes en iedereen gaat hier volledig uit z’n dak. Pitfest kent zijn publiek en deze band is dan het gedroomde sluitstuk van het festival.
Het had natuurlijk niet zo moeten zijn. Dark Funeral stond al klaar in alle theatrale glorie om ook het hoofdpodium in stijl af te sluiten, maar onderweg daarnaartoe wordt duidelijk dat er op het veld wat is gebeurd. Hulpdiensten staan met zwaailampen aan de zijkant en de eerstehulppost is afgezet met hekwerk. Daar zoek je in eerste instantie niet veel achter, op metalfestivals gebeurt eigenlijk nooit wat. Iemand zal wel in een onhandig pitmaneuver een vervelende blessure hebben opgelopen, of misschien heeft er toch iemand net wat te diep in het glaasje gekeken. Je geeft het ambulancepersoneel maar de ruimte en vertrouwt erop dat het wel goed zal komen.
Dark Funeral begint aan zijn set volgens schema. ‘God is hier vanavond niet’ buldert het door de speakers voordat ze losbarsten met Unchain My Soul. Het klinkt geweldig en het theatrale licht en de kostuums maken het plaatje helemaal af, maar halverwege het tweede nummer stopt abrupt de muziek. Frontman Erik ‘Heljarmadr’ Vingbäck weet ons te vertellen dat er een medisch noodgeval is en dat de set even stilgelegd wordt.
Hij is het podium nog niet af of er raast een traumahelikopter laag over het festivalterrein die alle hekwerken omver blaast. Die zwaailichten lijken dus toch wat serieuzer uit te pakken dan we gedacht hadden. De organisatie komt met de boodschap dat we moeten wachten tot de helikopter weer is opgestegen voordat we verder kunnen met de muziek. Dat kon nog wel eens een tijdje duren met een dichttrekkend wolkendek en een naderende onweersbui. De tijd tikt weg en dan daalt langzaamaan het besef in dat het echt menens moet zijn, zowel de traumahelikopter als de ambulance maken geen aanstalten om te vertrekken. Dat kan eigenlijk maar één ding betekenen.
Na een uur van bijna serene stilte op een regenachtige festivalweide waar de podiumlichten al een tijdje gedoofd zijn, betreedt de anders zo lompe Sander ‘Mr. Big Mouth’ Broersma het podium waar Gutalax op dat moment zou beginnen en met onkarakteristiek kleine, bijna tedere stem kondigt hij aan dat er wegens het medische voorval geen livemuziek meer wordt gespeeld vandaag. Pitfest is voorbij.
Landelijke media berichtten de volgende dag over de wens van de hulpdiensten om de muziek door te laten gaan uit vrees voor ongeregeldheden, maar volgens de organisatie kenden ze het hardcore- en metalpubliek dan niet. Daar kregen ze gelijk in. Er klinkt alleen maar applaus voor de beslissing.
De volgende dag kwam dan de duidelijkheid, wat we ergens wel al wisten werd bevestigd. Er is een bezoeker op het veld in elkaar gezakt. Een natuurlijke doodsoorzaak, zo bleek later. Een die overal had kunnen gebeuren, maar het noodlot sloeg net die avond toe.
Er volgen steunbetuigingen uit binnen- en buitenland. Een broeder is heengegaan naar de eeuwige festivalweide en zo zal hij ook herinnerd worden. Mede dankzij een crowdfundingsactie komt er een uitvaart in de DB’s in Utrecht. Hoewel de man nog jong was en veel nabestaanden achterlaat kan een metal-, hardcore- en punkfanaat uit Utrecht zich geen beter afscheid wensen.
Een fantastische laatste festivaldag kent een tragisch einde met een grote impact. Toch laat Pitfest zich ook hier van z’n beste kant zien. Na een dag vol bands die gemeenschapszin preken, blijkt het op een moment als dit ook gewoon waarheid. Daar mogen Pitfest en alle bezoekers ook trots op zijn.
Het zou na die laatste avond al nooit meer hetzelfde zijn, maar volgend jaar gaan er nog een paar laatste stuiptrekkingen plaatsvinden voor een veel kleiner publiek in de Melody in Emmen. Daar zal ongetwijfeld nog eens worden stilgestaan bij de afgelopen tien jaar, en zeker ook vanavond. Momenten als deze vergeet je nooit meer.
Datum en locatie
6 juni 2026, Pitfest, Emmen
Foto's:
Frido Stolte
The View Photography
Links: