Het onverwoestbare blackmetalinstituut Mayhem is weer terug. Album zeven, Liturgy of Death, staat op het punt van uitkomen en de Noren staan aan de vooravond van een Europese tour met niet de minste gasten: het Zweedse wolvencommando Marduk en deathmetalmachine Immolation. Eerste halte morgen: De Oosterpoort in Groningen, gevolgd door TivoliVredenburg in Utrecht een dag later. Zondag is OM in Luik aan de buurt.
Iedereen die ook maar een beetje iets van black metal weet, kent de letterlijk bloederige geschiedenis van Mayhem maar laten we vooral niet vergeten dat de band als sinds de jaren ’80 bekend staat om hun compromisloze geluid en duistere energie. Na de vroege strubbelingen is de line-up al jaren stabiel met zanger Attila Csihar, de gitaristen Teloch en Ghul, drummer Hellhammer en bandleider bassist Necrobutcher. Met technisch vakmanschap en een enorme toewijding aan extremiteit blijft Mayhem op het podium een erg sterke kracht. Werk van de onvergetelijke klassieker De Mysteriis Dom Sathanas klinkt nog altijd door in de huidige shows maar Daemon uit 2019 was ook niet kinderachtig en nu ligt er met met Liturgy of Death een nieuw werkstuk. Tegelijkertijd wordt er ook stilgestaan bij de inmiddels veertigjarige bandgeschiedenis.
Want met vier decennia duisternis achter zich vieren de Noorse extreme metalpioniers een illustere en onmiskenbare carrière. Ze hebben in de afgrond van persoonlijke tragedies gestaard, aardverschuivingen in de metalscene doorstaan en blijven zichzelf verfijnen als de voornaamste verkondigers van chaos. Dat is de blijvende erfenis van Mayhem, dat de wereld blijft inpalmen met hun ’40 Years of Mayhem’-ceremonies.
Met oprichter en bassist Necrobutcher, de lang meedraaiende drummer Hellhammer en zanger Attila Csihar, aangevuld met gitaristen Teloch (sinds 2011) en Ghul (sinds 2012), kijkt Mayhem bij deze veertigste verjaardag terug op een discografie die vanaf de debuutplaat via compromisloze Grand Declaration of War (2000) tot de nieuwe plaat gaat. Eén ding is glashelder: Mayhem is een band die grenzen van extremiteit blijft verleggen. “Voor het eerst sinds lange tijd voelen we ons muzikaal weer echt een eenheid,” zegt Hellhammer. “Dat gevoel ontbrak lange tijd, en dat merk je live.”
“Met deze band is elk album zó anders,” zegt Ghul. “Het is bijna alsof je het repertoire van vier of vijf bands moet leren. We keren terug naar platen zoals Grand Declaration of War, en hoewel veel van dat materiaal niet erg toegankelijk is, spelen we de nummers die live werken. Binnen de black metal zijn er maar weinig bands die in staat zouden zijn – of het zouden willen – om zulke technische nummers te spelen. Voor ons zou het zonde zijn om onze capaciteiten niet te gebruiken. Die platen maken deel uit van onze geschiedenis, van de extremiteit van het geheel.”
Met pure extremiteit als drijvende kracht heeft Mayhem door de jaren heen bijna duizend shows gespeeld in meer dan zestig landen. Sinds de oprichting in Langhus, Noorwegen, in 1984, hebben ze hun strijdlustige, bovennatuurlijke Black Metal naar de Verenigde Staten, Duitsland, Australië, Brazilië en ver daarbuiten gebracht. Overal hebben ze verbijsterd, overdonderd en een wereldwijde legioen opgebouwd dat even trouw is aan hun beruchte verleden als aan hun huidige vorm.
Vier decennia later groeit Mayhem’s legioen nog steeds. Nieuwe fans, aangetrokken door hun status als grondleggers van Noorse black metal en hun duistere, gewelddadige wortels, hebben Mayhem tot méér gemaakt dan alleen een belangrijke band: ze maken deel uit van het muzikale erfgoed van hun thuisland. In 2008 ontvingen ze de prestigieuze Spellemann-prijs voor Ordo Ad Chao en in 2021 een Noorse Grammy voor Daemon. Ze waren ook onderdeel van een blackmetalexpositie in de Nationale Bibliotheek van Noorwegen en worden geëerd bij Neseblod Records in Oslo, op de plek van de beruchte winkel Helvete van oud-gitarist Euronymous.
En natuurlijk is er de beruchte film Lords of Chaos, een grimmige en vaak gruwelijke verfilming van de beginjaren van de band. “Er wordt veel gezegd over die film, zowel positief als negatief,” zegt Ghul. “Hij fetisjiseert en glamoriseert, maar het is wat het is. Na die film zagen we duidelijk dat de gemiddelde leeftijd van ons publiek met twintig jaar daalde. Dat is precies wat een band als de onze nodig had. Het was ook ons geluk dat we op dat moment muzikaal ijzersterk waren.”
Mayhem blijft een niet te stoppen kracht. Hoewel puristen altijd zullen blijven teruggrijpen naar Deathcrush of Live in Leipzig, is het onmiskenbaar dat de band nu op zijn hoogtepunt is. Hellhammer’s drummen tegenover de dubbele gitaarstorm van Teloch en Ghul blijft ongekende woede. Csihar’s ijzingwekkende gekrijs en spookachtige grommen boven Necrobutcher’s donderende lage tonen zijn zo duister als een Noors woud. Dit Mayhem is in zijn ultieme, sterkste vorm. En dodelijker dan ooit.
“We hebben absoluut nul compromissen gesloten,” besluit Ghul. “We hebben dat nooit gedaan en ik zie het nooit gebeuren enkel om platen te verkopen. De muziek is extreem. De mensen zijn extreem. Anderen plezieren heeft nooit op de agenda gestaan, en dat hoor je wanneer je ons beluistert of live ziet. Er is iets voor het publiek om zich aan vast te klampen en te beleven, maar het is niet bedoeld als een makkelijke of aangename ervaring. Het is Mayhem.”
Er zijn nog kaarten te koop voor hét black/deathpackage van deze winter: Mayhem, Marduk en Immolation in Groningen, Utrecht en Luik.
Link: