Kanonenfieber – Soldatenschicksale

Geschreven door op 07-02-2026 om 16:46.

Als geschiedenisleraren ergens goed in zijn, is het wel het laten leren van jaartallen en feitjes. Toch? Wanneer dat vooral gebeurt door veel nadruk te leggen op chronologie, data en namen dreigt een schoolvak als geschiedenis te verworden tot losse verhalen en gortdroge stof. Iets wat maakt dat lang niet iedereen het vak even interessant vindt. Het bestaat dan vooral uit het uit het hoofd leren van rijtjes jaartallen, enkel om ze later op een toets klakkeloos te kunnen oplepelen.

Op deze manier zou je de Eerste Wereldoorlog slechts tot een paar belangrijke momenten kunnen terugbrengen:
• 28 juli 1914: begin van de oorlog
• 26 tot 30 augustus 1914: slag bij Tannenberg
• 5 tot 12 september 1914: Eerste Slag bij de Marne
• 21 februari tot 20 december 1916: Slag bij Verdun
• 1 juli tot 18 november 1916: Slag aan de Somme
• 31 juli tot 10 november 1917: Passchendaele
• 11 november 1918: wapenstilstand

Door al deze feiten echter in de juiste context te plaatsen en de verbanden van oorzaak en gevolg te verduidelijken, worden historische gebeurtenissen helder en begrijpelijk. Geschiedenis gaat dan leven. Voeg daar het stimuleren van kritisch denken over het verleden en heden aan toe en het wordt een waardevolle meerwaarde voor leerlingen.

Wat bij sommige geschiedenislessen nog wel eens over het hoofd wordt gezien, is dat achter de enorme hoeveelheid aan feiten en getallen van geschiedkundige gebeurtenissen, een onmetelijke hoeveelheid menselijk leed schuilt. Wie was de nauwelijks zeventienjarige jongen die, geraakt door een mijn, stikkend in zijn loopgraaf om zijn moeder riep? Welke doodsangsten heeft die alleenstaande moeder uitgestaan toen na een bombardement van hun woonblok, waarbij gebouwen als kaartenhuizen instortten, haar vijfjarige dochter plots ontbrak? Wie was de sergeant die in een fractie van een seconde zijn leven en zijn identiteit verloor? Het zijn deze individuele verhalen die in de grootsheid van het geheel volledig dreigen te verdwijnen. En precies daar begint Soldatenschicksale.

“Z-Vor! Z-Vor!” Met dit commando van de Duitse marine uit de Eerste Wereldoorlog opent Kanonenfieber de compilatie Soldatenschicksale. Het is ook de titel van het openingsnummer en dat is één van de twee nieuwe tracks op het album. Zowel Z-Vor! als Heizer Tenner richten zich in de teksten op de Zeeslag bij Jutland. Duitsland wilde destijds de Britse zeeblokkade in de Noordzee opheffen om zo weer aanvoer te kunnen krijgen, terwijl de Britten de controle over deze cruciale waterwegen wilden behouden. Er waren bijna tweehonderdvijftig schepen bij betrokken, waaronder slagschepen, slagkruisers en torpedobootjagers. Deze grootste zeeslag van de Eerste Wereldoorlog vond plaats op 31 mei en 1 juni 1916, vlak bij het Deense schiereiland Jutland. Naast deze twee nieuwe composities brengt de band uit Bamberg op Soldatenschicksale herziene versies van alle nummers van de EP’s Yankee Division (2022), Der Füsilier (2022) en U-Bootsmann (2023).

Z-Vor!, dat halverwege 2025 al werd uitgebracht, opent met een sample van een toespraak uit de Eerste Wereldoorlog. Het begin wordt gedragen door dreunende gitaarmelodieën en drums die strak het tempo van een mars volgen. “Z-Vor! Z-Vor!” – de titel, uitgevoerd als gangvocalen, – keert maar liefst twintig keer terug en groeit daardoor uit tot een hardnekkige oorwurm, een die tijdens de aankomende Europese tour ongetwijfeld massaal zal worden meegebruld. Halverwege het nummer schakelt de band een versnelling terug, al was het wellicht alleen al om de stortvloed aan herhaling van het refrein wat te temperen.

Heizer Tenner verplaatst het perspectief naar een soldaat aan boord van een zwaar getroffen kruiser. Het schip maakt water, nitrosegas en ammoniakdampen hangen in de lucht en verbranden de longen van de nog levende bemanning. De ondergang van het schip is onafwendbaar en de bemanning beseft dat de toekomst slechts nog de dood in het nabije vooruitzicht heeft. “Die Mannschaft unter Deck, im Rumpf des Bugs versteckt, mit Blut und Ruß bedeckt, heizen, bis das Schiff verreckt.” klinkt dreigender en donkerder dan dat het refrein in Z-Vor! doet. En dat bevalt.

Wat daarna volgt, is wellicht het beste te omschrijven als een herhaling van zetten voor hen die de band al goed kennen. Nummers als het imposante Der Füsilier I en Der Füsilier II of het donkere – “links, zwei, drie , vier” – Die Fastnacht der Hölle wijken inhoudelijk nauwelijks af van de oorspronkelijke versies. Je zou kunnen zeggen dat ze ‘slechts’ opnieuw zijn ingespeeld en in een moderne, 2025-versie op de compilatie zijn terechtgekomen. Op zich is daar niets mis mee, maar echt iets nieuws voegen ze eigenlijk niet toe.

Soldatenschicksale is dan ook vooral een bijzonder interessante compilatie voor wie Kanonenfieber nog niet kent of wie de EP’s heeft gemist. Voor wie die wel heeft, zullen de twee nieuwe nummers wellicht wat mager aanvoelen. Zeker wanneer je bedenkt dat deze nieuwe tracks toch iets minder donker en wat grootser, wat toegankelijker klinken dan de composities ten tijde van Menschenmühle (2021), maar ook als die op Yankee Division en Der Füsilier. Op zich is dat geen verrassing; sloeg Kanonenfieber op Die Urkatastrophe (2024) niet al een enigszins vergelijkbare toon aan? Is dat de band kwalijk te nemen? Zeker niet. Natuurlijk zullen sommigen het jammer vinden en wellicht wat meer verlangen naar de wat donkerdere inkleuring van eerder werk, terwijl anderen de meer open aanpak juist met plezier zullen omarmen en de teksten hartstochtelijk en luidkeels mee zullen bulderen.

Label:

Century Media Records, 2026

Tracklisting:

  1. Z-Vor!
  2. Heizer Tenner
  3. Ubootsperre
  4. Kampf und Sturm
  5. Die Havarie
  6. Der Füsilier I
  7. Der Füsilier II
  8. The Yankee Division March
  9. Die Fastnacht der Hölle

Line-up:

  • Noise – Vocalen, alle instrumenten

Links: