Noorse black metal in Noord Nederland: Aeternus in de Iduna

Het belooft een duister jaar te worden in Drachten, met een eerste editie van Drachten Darkness op de planning. Ook in de rest van 2026 staan er meer dan ooit blackmetalprogramma’s op de agenda van de Iduna. Eerste van die programmering is vanavond het viertal onder leiding van Aeternus. De Noorse formatie voert een viertal bands aan waar ook Nordjevel, Phantom Fire en The Black Moriah deel van uitmaken. Een avondvullend programma op de donderdag. Voor black metal zijn we natuurlijk van de partij, dus reisde Ruben af naar Drachten om verslag te doen van deze avond.

Het lijkt een duistere kant op te gaan in Drachten dit jaar, met direct in januari al een avond vol blackmetalgeweld en in maart zelfs een hele dag gewijd aan ons aller favoriete oorstrelingen. Dat klinkt natuurlijk als muziek in de oren, dus we komen graag een voorproefje halen. Met een viertal bands op de planning zitten we deze donderdagavond wel goed. Black metal blijft echter wel een nichegenre en dat zien we terug in de niet al te druk bezochte zaal.

Met driekwart van de bands vanavond afkomstig uit de bossen van Noorwegen is die school goed vertegenwoordigd. Maar er is nog een andere groep op sleeptouw en die mag de aftrap verzorgen. Het zijn de blackmetal-cowboys en outlaws van The Black Moriah die naar eigen zeggen over bevroren bergen naar Drachten zijn gereisd. Nu kan het aan mijn topografische kennis liggen, maar die kom je geloof ik niet tegen tussen Arkansas en hier. Het is ze via de omweg wel gelukt om kogels en jachtmessen mee te nemen als kostuumstukken, want de mannen trekken alles uit de kast om het cowboy-imago op touw te zetten. Al gaan de bandana’s en leren trenchcoats vrij snel uit. Die zullen wel te warm zijn op het ontdooide platteland.
Gekkigheid daargelaten, de mannen gaan er wel helemaal voor. Frontman Jamil Razvi schreeuwt zijn oogbollen bijna letterlijk uit de kassen en het gitaartempo gaat hier en daar flink omhoog. Say it With Bullets kent technische snufjes die lang niet slecht zijn. De blackened thrashmetal die de Amerikanen laten horen, klinkt dan ook helemaal niet verkeerd. Sterke vertoning van deze black metal outlaws, al zal het niet zijn wat het publiek verwacht had.

Al komt het drietal Phantom Fire wel uit Noorwegen en spelen ze al veel zwartigere metal, ook hier ontbreekt het echte blackmetalgevoel. Frontman en bassist Frode Kilvik heeft een thrashvest aan in plaats van zwart leer met spikes, en gitarist Kjartan Grønhaug lijkt eerder in een glammetalband te spelen met zijn panterprintje en pornosnor. De veelkleurige lampen en het ontbreken van een mistbank helpen ook niet mee.
Voor aanvang is het Running With The Devil van Van Halen, dat in zijn volledigheid keihard uit de speakers knalt alvorens de band wordt geïntroduceerd door een Australisch radioprogramma. Dit is niet de Noorse black metal die ons werd voorgeschoteld. Dat wordt wel duidelijk als er plots gevraagd wordt om mee te klappen met de muziek. Was de mistbank er maar wel, want die felgekleurde lampen flitsen me haast blind zonder diffusie door de rook.

Het drietal heeft vorig jaar hun zelfgetitelde derde album uitgebracht, waarop ze duidelijk richting kiezen voor blackened speedmetal. Als drietal kun je verder weinig nuances inbrengen in dat genre en het resultaat is een vrij eentonige set. Ik denk niet dat de hier ontbrekende Enslaved-drummer Iver Sandøy daar verschil in had gemaakt. Pas tegen het eind van de set horen we wat herkenbaars, al moet je er wel even goed bij nadenken. De mannen spelen namelijk een cover van Motörhead: Shoot You In The Back. Op deze manier heb je dat nummer nog nooit gehoord. Het is de enige opschudding in het felle relaas van Phantom Fire, dat met het even nietszeggende Bust of Beelzebub afsluit.

Komen we hier dan toch een beetje bedrogen uit? Is er dan niemand die het blackmetalvaandel hoog houdt? Gelukkig wel, want Nordjevel is aanwezig in vol corpsepaint, onhandige lange spijkers en met beelden van de lieve heer aan een brandend kruis. De rookmachines laten het echter nog steeds afweten. Dan kunnen we de versieringen wel beter waarderen.
Er wordt een tweede basdrum geïnstalleerd voor de blastbeats en de boze herrie gilt al snel door de zaal. Norjevel stond vorig jaar even op pauze toen bassist Svein-Ivar Sarassen uit de band stapte, maar eind oktober kwam er plots bericht dat er een nieuwe, vierde plaat was opgenomen en dat deze tour eraan zat te komen. Wie de nieuwe bassist is, is niet bekendgemaakt, maar hij ziet er dreigend uit in zijn corpsepaint en de man speelt strak, dus dat is het belangrijkste. Van die illustere nieuwe plaat horen we vanavond niks; de boventoon wordt gevoerd door de meest recente plaat Gnavòl uit 2022, maar beide andere platen komen ook voorbij.

Ik weet niet wat het is met de blackmetal-opmaak, maar iets zet de frontmannen ertoe om hun micstand te misbruiken. Een tijd geleden zag ik Gorgoroth op dit podium en daar moest de standaard het ook telkens ontgelden. Er werd mee gesmeten, het werd omver geschopt en de hele tijd vraag je je af waarom dat ding op het podium staat als de zanger zich er zo aan ergert. Ook bij Nordjevel is dat het geval en ook hier komt er telkens een stagehand bij kijken om alles weer overeind te zetten. Een klungelig tafereel in een anderzijds zo extreem gepresenteerde voorstelling, maar kennelijk hoort het erbij. Het maakt de show er in ieder geval niet minder vermakelijk op.

Wie er ook bij was toen Gorgoroth hier op de planken stond, was de headliner van vanavond. Deze keer dus bovenaan de affiche. En waarom ook niet? De mannen van Aeternus vieren vier decennia in het vak; dat kunnen weinigen zeggen, zeker in dit genre. Maar het zou ook gek zijn als een band met een naam die naar ‘oneindig’ vertaalt uit het Latijn er al na een paar jaar mee zou uitscheiden. Dat vierde decennium is net ingegaan, want ze bestaan pas sinds 1993, maar dat geeft dus wel wat toekomstperspectief voor de Noren.

Ook deze mannen laten de aankleding voor wat het is en doen niet aan schmink of andere rare fratsen. Dat heeft de band rond frontman Ronny ‘Ares’ Hovland ook al jaren niet meer gedaan, want ze zeggen zelf van het blackmetalgenre te zijn afgestapt. En dat is ook duidelijk terug te horen in de muziek. Inmiddels speelt Aeternus meer deathmetalklanken en dat past ze net zo goed. Al blijft de Schotse doedelzakintro een vreemde keuze die wel heel erg ver van de Noorse black metal af staat. Wie niet zo ver moest reizen, is Frode Kilvik, die na zijn set bij Phantom Fire ook hier plaatsneemt op het podium als bassist.
Die decennia aan ervaring zijn goed te zien. Al is het enkel Hovland die al sinds het begin meedraait, deze samenstelling is ook alweer zeven jaar en twee albums bij elkaar.
Beyond the Wondering Moon en het tegenvallende A Darker Monument uit 2003 worden vanavond overgeslagen, maar de zes andere platen die Aeternus heeft uitgebracht komen wel voorbij. Zelfs de debuut-EP Dark Sorcery is vertegenwoordigd met Raven and Blood. 

Het klinkt allemaal een stuk beter dan de vorige keer dat ze dit podium betraden. Toen klonken de drums nergens naar, maar speciaal voor Aeternus zijn er andere basdrums geplaatst en deze keer klinkt alles zuiver. Veel beter voor de stevige grooves die gespeeld worden. Het diepe keelgeluid van Hovland knoopt alles dan mooi bij elkaar.
Er wordt een poging ondernomen om een moshpit te starten door enkele aanwezigen, maar hier walst een lompe Fries tussendoor die prompt een volle pint pils op de grond smijt en dat kunnen de andere aanwezigen niet waarderen. Daarmee is de energie in de zaal ook direct doodgeslagen. Bij de vierde band op een donderdagavond valt er niets meer op te brengen en zien we de band hun set geroutineerd afsluiten. Met When the Crows Shadow Falls van het pareltje …And So the Night Became uit 1998, dat dan weer wel.
Aeternus bewijst nog maar een keer dat ze in hun vierde decennium nog steeds mee kunnen komen en ook de komende jaren zien we ze graag nog een keer terug.

Setlist:

Nordjevel

  1. The Shadows of Morbid Hunger
  2. Within the Eyes
  3. The Idea of One-Ness
  4. Sunset Glow
  5. Gnavhól
  6. Gnawing the Bones
  7. Det Ror Og Ror
  8. Djevelen I Nord
  9. Of Rats and Men

Aeternus

  1. Raven and Blood
  2. Hedning
  3. …and the Seventh His Soul Detesteth
  4. The Summoning of Shadows
  5. Existentialist Hunter
  6. The Confusion of Tongues
  7. Warlust
  8. The Intentionality of Unmitigated Evil
  9. World Bleak Nepotism
  10. When the Crows Shadow Falls

Datum en locatie

15 januari 2026, Iduna, Drachten

Link: