Een vriendelijk ogend bos. In de verte klinkt het gehuil van wolven. Gitaren komen langzaam opzetten en ergens tussen de bomen gloort zowaar iets van euforie. Wie Mental Cruelty vooral kent als een band die ooit vanuit de slamming deathcore vertrok, zou zich tijdens Weltennacht zomaar even kunnen afvragen of hij wel de juiste plaat heeft opgezet. Geen paniek. Loop vooral verder, want zodra Fenrir zijn muil opentrekt, zuigt datzelfde bos je met volle kracht naar binnen.
Toch is er iets veranderd. Heel veel zelfs. Mental Cruelty beweegt zich al langer steeds verder weg van de deathcore waarmee de Duitsers in 2014 begonnen. Op A Hill To Die Upon en vooral Zwielicht kregen black metal, melodie en symfonische elementen steeds meer ruimte. Met Echoes of a Forlorn Land gaat de band nog een forse stap verder. Black metal, melodic death, folk, power metal, klassieke orkestraties en deathcore worden samengebracht in een album dat zich volledig onderdompelt in Noordse mythologie. Daar ligt vooraf ook meteen het gevaar. Want is dat hele Vikingverhaal werkelijk een volgende stap in de ontwikkeling van Mental Cruelty, of hebben de Duitsers vooral een heel aantrekkelijk nieuw decor gevonden?
Het antwoord laat verrassend kort op zich wachten. Het idee voor deze plaat ontstaat namelijk niet in een vergaderkamer waarin iemand besluit dat Vikingen het goed doen binnen de metal. De kiem wordt gelegd tijdens een bezoek aan een boekhandel in de Central Library van Portland. Vocalist Lukas Nicolai verdiept zich in Noordse mythologie. Tegelijkertijd zoekt gitarist Nahuel Lozano obsessief naar een manier om de steeds breder wordende metalinvloeden van Mental Cruelty te verenigen met de deathcorebasis van de band. Die twee ontwikkelingen blijken elkaar op Echoes of a Forlorn Land vrijwel perfect te vinden.
Neem Fenrir. De zoon van Loki en Angrboða is voorbestemd een belangrijke rol te spelen tijdens Ragnarök en wordt daarom door de goden geketend. Mental Cruelty vertelt over het beest dat zich niet laat bedwingen en uiteindelijk uit zijn ketenen breekt. De muziek gedraagt zich al net zo onberekenbaar. Pure black metal als opening, waarna het ritme verschuift en klassieke elementen zich achter het geweld nestelen. Het is agressief en lomp, maar tegelijkertijd opvallend sfeervol. Juist die extra lagen zorgen ervoor dat de brute kracht niet wordt afgezwakt, maar een extra impuls krijgt.
Bij Blood For Blood balanceert Mental Cruelty zelfs even gevaarlijk dicht langs de rand van kitsch. Een behoorlijk clichématig Vikingdeuntje opent het nummer. Je verwacht bijna dat ergens een drinkhoorn de lucht in gaat. Dan vallen de verschroeiende gitaren en vocalen in, terwijl datzelfde melodietje doodleuk op de achtergrond blijft rondspoken. Het zou eigenlijk niet moeten werken. Deathcore en dit soort folk hebben op papier weinig met elkaar te zoeken. Toch ontstaat juist uit die vreemde combinatie iets onweerstaanbaars.
Dat wordt nog duidelijker op The Serpent Of Midgard. Hier komen de Mental Cruelty van Zwielicht en de band die we op deze plaat leren kennen misschien wel het dichtst bij elkaar. Jörmungandr ligt onder de golven te wachten op zijn confrontatie met Thor, die uiteindelijk voor beiden fataal zal worden. Mental Cruelty geeft die confrontatie een werkelijk adembenemend tempo mee. De drums razen op haast ongelooflijke snelheid voorbij, de vocalen snijden diep en ondanks de enorme hoeveelheid geluid blijft het nummer overeind. Tot de boel eindelijk vertraagt en daar is dan de eerste breakdown. Alsof Thor zelf zijn hamer op een aambeeld laat neerkomen, klinkt metaal op metaal. De gitaren zakken omlaag, alles wordt zwaarder en trager, om vervolgens nog één keer in volle hevigheid los te barsten. Dit is nog steeds onmiskenbaar Mental Cruelty, alleen heeft de band zijn speelveld behoorlijk vergroot.
Raise The Raven Banner begint episch. In gedachten verschijnt bijna vanzelf een leger Noordse krijgers dat zich klaarmaakt voor de strijd. De ravenbanier wappert boven de hoofden en dan trekt de hele meute ten strijde. Mental Cruelty speelt hier fantastisch met tempo, melodie en opbouw. Samenzang en agressie roepen het ene moment om gebalde vuisten, terwijl enkele tellen later de complete slagorde verandert in een chaotische circlepit. Dat maakt Raise The Raven Banner niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk de vaandeldrager van Echoes of a Forlorn Land. Verreweg het beste nummer van de plaat en tegelijkertijd een uitstekende samenvatting van alles wat Mental Cruelty hier probeert te doen. Zelfs tekstueel gaat het verder dan simpel wapengekletter. Nadat koninkrijken zijn vertrapt en lichamen in brand zijn gestoken, duikt ineens de vraag op wat daarvan overblijft. Zal iemand na duizend winters de naam van deze krijger nog kennen? Wordt zijn verhaal uiteindelijk een legende?
Waar Mental Cruelty op andere momenten vooral indruk maakt door alles groter, sneller en gewelddadiger te maken, durft de band met Frost juist ruimte te creëren. Het melodramatische begin trekt langzaam alle warmte uit de omgeving. Trommels en violen klinken op de achtergrond en het tempo zakt dusdanig dat het soms bijna richting sludge schuift. De eeuwige winter waarover Nicolai zingt, wordt daardoor geen verhaal dat boven op de muziek ligt. Je voelt hem. De tekst spreekt over een wereld waarin het zonlicht niet meer doordringt, goden zwijgen en wolven in de verte wachten. Iedere stap door de sneeuw brengt de verteller dichter bij zijn dood. Halverwege lijkt een ijzige stem vanuit die winter zelf op te duiken, waarna Mental Cruelty opnieuw alle registers opentrekt. Alle elementen die op andere momenten bijna met elkaar lijken te concurreren, vallen hier precies op hun plek. Uiteindelijk blijft alleen de ijskoude wind over.
Had Mental Cruelty deze muziek ook kunnen schrijven zonder de Noordse mythologie? Misschien technisch gezien wel. De blastbeats, breakdowns en verschroeiende vocalen zouden er waarschijnlijk nog steeds zijn geweest. Maar Echoes of a Forlorn Land zou niet déze plaat zijn geworden. De verhalen bepalen hoe de muziek beweegt. Ze brengen andere instrumenten binnen, veranderen tempo’s, creëren melodieën en dwingen Mental Cruelty buiten de grenzen van het genre waarin de band ooit begon.
Dat wordt nog één keer onderstreept in Ride Of The Valkyries. Het slotstuk voelt aanvankelijk als een klassiek muziekstuk, totdat een losgeslagen horde Noordse krijgers dwars door het orkest heen dendert. Alles mag nog één keer samenkomen: symfonie, melodie, extreme metal en de nietsontziende agressie uit het verleden van de band. De Walkuren brengen de gevallen strijders uiteindelijk naar boven, terwijl hun lichamen verdwijnen maar hun verhalen blijven voortleven.
Daarmee krijgt ook onze oorspronkelijke vraag zijn definitieve antwoord. De Noordse mythologie is geen goedkoop decor dat Mental Cruelty voor de gelegenheid heeft opgetrokken. De band heeft zich er zo diep in ondergedompeld dat de verhalen daadwerkelijk onderdeel zijn geworden van de composities. Natuurlijk schuurt het af en toe tegen clichés aan. Natuurlijk is het soms ontzettend veel. Maar juist wanneer je denkt dat er onmogelijk nog een extra laag bij kan, blijkt Jens Bogren de enorme hoeveelheid instrumenten, orkestraties en geweld toch weer tot één geheel te hebben gesmeed en dat is de grootste prestatie van Echoes of a Forlorn Land. Mental Cruelty klinkt niet alsof het zijn deathcoreverleden probeert te ontvluchten. De band neemt het mee op reis en laat het kennismaken met black metal, melodic death, folk, symfonie en een wereld vol goden, wolven, slangen, raven en gevallen krijgers.
Wat in Portland begon met een paar boeken over Noordse mythologie, eindigt hier als een nieuwe muzikale identiteit. De ravenbanier kan omhoog.
Score:
90/100
Label:
Century Media Records, 2026
Tracklisting:
- Weltennacht
- Fenrir
- Blood For Blood
- The Serpent Of Midgard
- Helheim
- Draugar
- Raise The Raven Banner
- Cry Of Batariel
- Frost
- Dämmerbruch
- Ride Of The Valkyries
Line-up:
- Lukas Nicolai – Zang
- Nahuel Lozano – Gitaar, zang
- Marvin Kessler – Gitaar
- Jonathan Koltun – Drums
Links: